Πού σαι; Θανάση;

26 Δεκ.
Με την εξαίρεση κάποιων αναρτήσεων και σχολίων για τον ορυμαγδό αντικομμουνιστικής προπαγάνδας με αφορμή τους πρόσφατους θανάτους Κιμ Ιλ Σογκ και Βάτσλαβ Χάβελ, και αυτή της μαύρης μουγκαμάρας για την απεργία των χαλυβουργών στο λούμπεν κατιναριάτο του «Περνάμε Καλά», δεν έχω στο παρόν ιστολόγιο ασχοληθεί με τα αστικά ΜΜΕ. Ο λόγος είναι απλός: έχω κόψει την κακή συνήθεια να τα διαβάζω.

Όπως όλοι γνωρίζουν όμως, στις γιορτές επιστρέφουν οι κακές συνήθειες, κι έτσι σήμερα είχαν την κακή έμπνευση να διαβάσω δύο από τα άρθρα των Νέων, και τα δύο απ’ τα οποία είχαν ως στόχο τα ιστολόγια (ναι, έτσι γενικώς), και το κακό που κάνουν στη χώρα.

Πριν προχωρήσω να πω δυο κουβέντες για το πρώτο από αυτά τα δύο κείμενα που διάβασα (παραπάνω δεν άντεξα, είναι σαν να έχεις ήδη ψηλή χοληστερίνη και να τρως καρμπονάρα και μετά τρίγωνο Πανοράματος), να πω άλλες δύο για τα ιστολόγια (έτσι, γενικώς): Προφανώς, δεν εξαιρούνται από τον γενικό κανόνα που θέλει τα μέσα επικοινωνίας να αντικατοπτρίζουν την ετερογένεια της ίδιας της κοινωνίας, το καλύτερό της πρόσωπο και το χειρότερο: στην τηλεόραση, υπήρχε ας πούμε το «Παρασκήνιο» –εκπομπή που για μένα έγραψε λαμπρή και μοναδική ιστορία ως πολιτισμική και πολιτική παρέμβαση, επανακαθορίζοντας το μέσο της τηλεόρασης ως τέτοιο– υπήρχε όμως και το «Φως στο Τούνελ», ή, καλή ώρα, το «Περνάμε Καλά», με το σκουπιδαριό βέβαια να κυριαρχεί μετά την ιδιωτικοποίηση της τηλεόρασης (κάτι που δεν οδηγεί σε βολικά συμπεράσματα όσους γκαρίζουν για την ταυτότητα μεταξύ «πολυφωνίας» και «αντικειμενικότητας», αλλά ας το προσπεράσουμε αυτό). Και στα ιστολόγια, επίσης, υπάρχουν χαώδεις διαφορές ποιότητας λόγου και εν γένει ήθους, τις οποίες μπορεί να διαπιστώσει κανείς ήδη στο επίπεδο της φυσικής εμφάνισης του ιστολογίου, χωρίς να χρειαστεί καν να το διαβάσει.

Υπάρχει όμως και μια ουσιώδης διαφορά: τα ιστολόγια δεν έχουν κόστος παραγωγής άλλο απ’ τον χρόνο του εκάστοτε ιστολογώντος, και επειδή δεν προαπαιτούν απ’ τον καθένα μας μορφές σταθερού κεφαλαίου όπως ο ακριβός μηχανικός εξοπλισμός, οι εγκαταστάσεις, ή οι πρώτες ύλες και τα αναλώσιμα, ούτε βέβαια μισθούς, δεν έχουν και ανάγκη και το συντεταγμένο κεφάλαιο για να λειτουργήσουν, δεν εξαρτώνται δηλαδή από έναν μεγαλο-ιδιοκτήτη που με τη σειρά του «κάνει παιχνίδι» –αγοράζει εγκαταστάσεις, μηχανήματα, και ανθρώπους– εξαρτώμενος ο ίδιος από το τραπεζικό κεφάλαιο, κλπ. Κατά συνέπεια, το ιστολόγιο σπάνια –εκτός και αν είναι απευθείας συνδεδεμένο με ενοικιαζόμενους γραφιάδες, δηλαδή δημοσιογράφους– εκπροσωπεί οικονομικού τύπου συμφέροντα. Τα συμφέροντα στο ιστολογείν είναι σχεδόν αποκλειστικά –και κατά τη γνώμη μου, ανεξέλεγκτα– ψυχικού τύπου (απ’ τον ναρκισισμό ως την επιθυμία κυριαρχίας, κι από την εκδικητικότητα ως το χύδην ερωτικό ψάρεμα), και μπορεί μεν να ισχύει ότι ο ψυχισμός ως τέτοιος είναι στην κοινωνία μας κάτι σχεδόν ολοκληρωτικά εμπορευματικοποιημένο, κέρδος όμως –κέρδος για τον ιδιοκτήτη και τα άλλα του οικονομικά συμφέροντα και επενδύσεις, κέρδος για τις τράπεζες και τα δικά τους συμφέροντα και επενδύσεις– δεν παράγει. Αυτό είναι όλο κι όλο που μπορεί κανείς να πει σε υπεράσπιση των ιστολογίων (έτσι, γενικώς), αλλά δεν είναι και λίγο, ιδιαίτερα με δεδομένο το τι έχει διαμειφθεί σ’ αυτή τη χώρα από τα συμβατικά, τηλεοπτικά και έντυπα ΜΜΕ.

Να περάσω τώρα στο άρθρο, που προέρχεται απ’ την πένα του διάσημου γόνου Θανάση Χειμωνά. Θα αποφύγω εδώ την διατύπωση οποιουδήποτε συναισθήματος για το μαύρο χιούμορ της βιολογίας και πιο συγκεκριμένα της κληρονομικότητας. Δεν θα μιλήσω καν για το κείμενο εξ ολοκλήρου –αν και είναι πολύ σύντομο– αλλά για ένα και μόνο του σημείο, που στο κάτω-κάτω ήταν και αυτό που αποτέλεσε και το έναυσμα για να γράψω το παρόν. Ο κύριος Χειμωνάς, λοιπόν, μιλά για τις τερατολογίες που διασπείρουν τα ιστολόγια ώστε να θεμελιώσει την ανάγκη νομικής καταστολής τους («Κάποια στιγμή πρέπει να μπει μια τάξη στη ζούγκλα του ελληνικού Internet»), και στα πλαίσια αυτά αναφέρεται στα «μελοδραματικά ψεματάκια, όπως τα παιδάκια που λιποθυμούν από ασιτία επειδή οι γονείς τους δεν έχουν να τους πάρουν κόρνφλεϊκς». Η άποψη φαντάζομαι είναι προϊόν πλήρους ταύτισης με την ανακοίνωση του ελληνικού Υπουργείου Παιδείαςστις 13 Οκτώβρη 2011, η οποία και έκανε λόγο για «λαϊκίστικη προπαγάνδα» που δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει «ακόμα και τους ίδιους τους μαθητές.» Εγώ δεν έχω τρόπο να εξακριβώσω κατά πόσο υπήρξε ή δεν υπήρξε υπερβολή στις πολλαπλές, είναι αλήθεια, αναφορές σε λιποθυμίες μαθητών σε ιστολόγια· πιθανόν να υπήρξε. Πιθανόν κάποιοι να κυκλοφόρησαν ενσυνείδητα μια ψευδή είδηση όταν έκαναν λόγο για επιδημία τέτοιων λιποθυμιών. Δεν θα ήταν άλλωστε η πρώτη φορά: και ο πρώην πρωθυπουργός διακίνησε ψευδείς ειδήσεις όταν δήλωσε ότι «υπάρχουν λεφτά», και ο πρώην υπουργός οικονομικών διακίνησε ψευδείς ειδήσεις όταν είπε ότι τα μέτρα που πρότεινε θα ήταν τα τελευταία. Δεν νομίζω να τούς έγινε καμία μήνυση γι’ αυτό. Πιθανόν λοιπόν να επρόκειτο για «φουσκωμένη» από την υπερβολή είδηση. Πιθανόν ένα και μόνο κρούσμα λιποθυμίας, ή ελάχιστα, να διογκώθηκαν σε κάτι με διαστάσεις μαζικού φαινομένου. Υπάρχουν όμως κάποια «αλλά.»

Κατ’ αρχάς, ο κύριος Χειμωνάς φαίνεται να ξεχνά πως ένα από τα μέσα που διακίνησε την είδηση ήταν το ιδιαίτερα φίλιο –ως και αγαπησιάρικο– προς τον ίδιο Lifo. Και μιας και το εν λόγω έντυπο είναι αρκετά πιο «high profile», που λένε και οι μορφωμένοι άνθρωποι, απ’ το μπλογκ του κάθε ταλαίπωρου, νομίζω ότι αν ο κύριος Χειμωνάς εκνευρίστηκε από την μηντιακή ανευθυνότητα με το θέμα, μια φασαρία με το έντυπο όφειλε να την κάνει. Αντ’ αυτού, σιγή ιχθύος και πυρ στα μπλογκ, απ’ τα οποία βέβαια ο κύριος Χειμωνάς δεν έχει να περιμένει και καμία χρήσιμη προβολή για το έργο του ως «συγγραφέα και ποπ σταρ

Ας περάσουμε όμως στο δεύτερο «αλλά», που είναι και πολύ σημαντικότερο. Ανεξάρτητα απ’ το αν υπήρξαν ή όχι πολλαπλά κρούσματα λιποθυμιών από ασιτία, κάτι για το οποίο δεν έχω τα στοιχεία για να διαφωνήσω με τον κύριο Χειμωνά, υπήρξαν ωστόσο αναφορές επίσημες σε προβλήματα σιτισμού στα σχολεία, δηλαδή σε πολλαπλές περιπτώσεις μαθητών που δεν είχαν τρόφιμα απ’ το σπίτι και έπρεπε να βρεθούν τρόποι να σιτιστούν ακριβώς για να μην λιποθυμήσουν απ’ την πείνα. Η κυρία Μαρία Ηλιοπούλου, για παράδειγμα, πρόεδρος —έτσι διαβάζω— του Βρεφοκομείου Αθηνών και υπεύθυνη των δημοτικών σταθμών, δήλωσε τα ακόλουθα:

Την βρίσκει «μελοδραματική» την κυρία Ηλιοπούλου ο «συγγραφέας και ποπ σταρ»; Ίσως είναι ζήτημα πολιτικής αισθητικής, τελικά. Εγώ δεν την βρήκα μελοδραματική· είδα απλώς εναν άνθρωπο που ανέφερε κάτι που συμβαίνει, χωρίς καταγγελτική διάθεση καν, και χωρίς καμία ρητή πολιτική αναφορά. Όπως κάνει ένας άνθρωπος που ενδιαφέρεται να κάνει τη δημόσιου χαρακτήρα δουλειά του σωστά και να πληροφορήσει την κοινή γνώμη για τα προβλήματα που έχουν ανακύψει σ’ αυτή. Ίσως και όπως κάνει ένας άνθρωπος που νοιάζεται για το ανθρώπινο περιεχόμενο της δουλειάς του, και επειδή νοιάζεται, αισθάνεται και μια ανάγκη να μοιραστεί μια ανησυχία, κάτι που τον απασχολεί. Θεωρεί ότι λέει «ψεματάκια» η κυρία Ηλιοπούλου ο κύριος Χειμωνάς όταν αναφέρεται σε πολλαπλές περιπτώσεις μαθητών που δεν έχουν φαγητό απ’ το σπίτι και σιτίζονται απ’ το Βρεφοκομείο Αθηνών; Πιθανότατα όχι, και σίγουρα δεν θα πρέπει να βάζουμε λόγια στο στόμα του. Αν όμως δεν θα έλεγε την κυρία Ηλιοπούλου ψεύτρα και μελοδραματική ο κύριος Χειμωνάς, γιατί δεν κάνει καμία αναφορά στο γεγονός ότι έθεσε, απλά και καθαρά, θέμα υποσιτισμού στα σχολεία; Γιατί το βρήκε ηθικό να στηλιτεύσει τα (όποια) μπλογκ διέσπειραν υπερβολές ή ανακρίβειες αλλά όχι να αναφερθεί στο γεγονός ότι θέμα, παρ’ όλα αυτά, υπάρχει;

Γιατί αν δεν υπήρχε θέμα, κύριε Χειμωνά, εγώ γιατί έλαβα ως εκπαιδευτικός έγγραφο απ’ το Υπουργείο Παιδείας Κύπρου, το οποίο «αδειάζει» ουσιαστικά την ανακοίνωση του ελληνικού Υπουργείου Παιδείας για το θέμα του υποσιτισμού, ημερομηνίας 20 Δεκεμβρίου 2011,

και με το ακόλουθο περιεχόμενο: «Διακόσια (200) νήπια, ηλικίας έως 8 ετών στην Αθήνα, βρίσκονται αντιμέτωπα με το φάσμα της πείνας και της εγκατάλειψης στην Ελλάδα εξαιτίας της διακοπής λειτουργίας των νηπιαγωγείων κατά την διάρκεια των εορτών. Τα παιδιά αυτά, οι οικογένειες των οποίων βρίσκονται σε δεινή οικονομική κατάσταση, όχι μόνο σιτίζονται δωρεάν από τα νηπιαγωγεία, αλλά μεταφέρουν και φαγητό στα σπίτια τους για τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς τους»;

Γιατί, όταν πήγα στο σχολείο του γιού μου, το έκτο Δημοτικό Αγλαντζιάς στη Λευκωσία, για να παραδώσω ξηρά τροφή, είδα ένα δωμάτιο γεμάτο ανάλογες σακούλες που είχαν παραδώσει εκεί Κύπριοι γονείς σε απάντηση στην έκκληση του Υπουργείου, κύριε Χειμωνά; Μήπως πέσαμε ομαδικώς θύματα «μελοδραματικών ψεμάτων»; Μήπως έχουμε εξαπατηθεί από κάποιον επιτήδειο που συλλέγει μπισκότα, συμπυκνωμένο γάλα και ζυμαρικά για την πάρτη του; Και αν όχι, κύριε Χειμωνά, πώς νιώθετε για όσα γράφετε; Νιώθετε, ας πούμε, ήσυχος με την συνείδησή σας; Νιώθετε ότι η καριέρα σας ως συγγραφέα, αρθρογράφου και ποπ σταρ αντλεί την νομιμότητά της από το ταλέντο σας και μόνον αυτό; Νιώθετε ότι το ταλέντο αυτό θριαμβεύει χωρίς συμβιβασμούς με εκδοτικά και συναφούς χαρακτήρα συμφέροντα και συνεπώς με όσα αυτά προαπαιτούν; Νιώθετε, τέλος, ότι περιποιείτε τιμή στο βαρύ όνομα που κουβαλάτε;

Δεν θέλω να γίνω κι εγώ «μελοδραματικός.» Είναι κάποιες ειλικρινείς απορίες αυτές. Στις μέρες μας, η έννοια «πνευματικός άνθρωπος» έχει ξεθωριάσει όσο λίγες. Υπάρχει μια συναίσθηση ότι στην πραγματικότητα «πνευματικός άνθρωπος» λογίζεται εδώ και κάποια χρόνια κάποιος που απλώς πουλά πνεύμα. Κι αυτό μ’ ενοχλεί πολύ περισσότερο από ότι ενοχλεί εσάς το ίντερνετ και οι ανυπόστατες φήμες του.

Advertisements

3 Σχόλια to “Πού σαι; Θανάση;”

  1. kagemusha Δεκέμβριος 26, 2011 στις 4:49 μμ #

    «Στις μέρες μας, η έννοια “πνευματικός άνθρωπος” έχει ξεθωριάσει όσο λίγες. » και με αυτο μπορουσες να κλεισεις τα λεει ολα!

    Θα ηθελα ομως να αναφερω δυο πραγματα που καπου γραφει ο Μπρεχτ: «Στις συνθηκες ακριβως του πολεμου ο εμπορευματικος χαρακτηρας της διανοησης εκδηλωθηκε με ολη την καταστροφικη του ισχυ». (Μιλαει για τους Γερμανους διανοουμενους…).
    Και ενα δευτερο κομματι και κλεινω με αυτο:»Το προλεταριατο δειχνει ισχυρο μαχητικο ενστικτο, οταν διανοουμενος με καποια χρησιμοτητα τους μεταχειριζεται με εξαιρετικη δυσπιστια. Οι διανοουμενοι που υπακουουν, θυσιαζοντας την σκεψη τους, και που δεν λειπουν στην κυριαρχη ταξη, δεν λειπουν, με καποια εννοια, ουτε στο προλεταριατο: δεν του λειπουν και διανοουμενοι, που σκεφτονται.»
    Στην περιπτωση του Χειμωνα δεν εχουμε περιπτωση διαννουμενου(το λεει και ο ιδιος ειναι ποπ σταρ) αλλα ειπα να παραθεσω την αποψη ενος Διανοουμενου για τους διανοουμενους.

  2. Lenin Reloaded Δεκέμβριος 26, 2011 στις 6:49 μμ #

    @kagemusha: Μπορείς να δώσεις πηγή για Μπρεχτ;

  3. kagemusha Δεκέμβριος 27, 2011 στις 5:23 μμ #

    Θα μπορουσες εξισου να διαβασεις και τον «Βίο του Γαλιλαίου»…!! (αν δεν το εχεις κανει ηδη)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: