Βιβλίο: Πικ-νικ δίπλα στο δρόμο

22 Αυγ.

Μέχρι το σχόλιο του «δύτη των νιπτήρων» στο ποστ για το βιβλίο διηγημάτων σοβιετικής επιστημονικής φαντασίας «το αόρατο φώς«, αγνοούσα παντελώς την ύπαρξη τόσο του βιβλίου αυτού και της ταινίας «stalker» του Ταρκόφσκι, όσο και των αδερφών Στρουγκάτσκι ως συγγραφέων γενικότερα.

Πρόκειται λοιπόν για ένα βιβλίο, την ανάγνωση του οποίου οφείλω καθαρά στο Γκράνμα. Ιδού η δύναμη του Ίντερνετ κύριοι!

Το βιβλίο το βρήκα ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ, ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ.

Μας προσγειώνει σε έναν κόσμο, στον οποίο έχει προηγηθεί η επίσκεψη κάποιου εξωγήινου πολιτισμού. Ποτέ δεν αναφαίρεται το περιστατικό της επίσκεψης αυτό καθ’ αυτό. Τους είδαμε; Μας είδανε; Πώς ήτανε;

Τίποτα από αυτά δεν θίγεται, τουλάχιστον με τρόπο που να δίνει σαφείς απαντήσεις.

Στον κόσμο του βιβλίου υπάρχουν έξι σημεία στον πλανήτη στα οποία είχαν προσγειωθεί οι εξωγήινοι «επισκέπτες». Γύρω από τα σημεία αυτά έχουν δημιουργηθεί «ζώνες», οι οποίες φυλάσσονται από τον ΟΗΕ. Σε κάθε μία από αυτές υπάρχουν σταθμοί με μπόλικους επιστήμονες, οι οποίοι ερευνούν τα πάσης φύσεως «υπολείμματα» της εξωγήινης επίσκεψης. Τέτοια υπάρχουν πάρα πολλά, έχουν ιδιότητες παράξενες (αρκετά από αυτά επικίνδυνες και θανατηφόρες) και, τα περισσότερα, μη εξηγήσιμες με βάση το επίπεδο των ανθώπινων επιστημονικών γνώσεων.

Δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε πως δίπλα στις επιστημονικές αποστολές του ΟΗΕ, που ψάχνουν νόμιμα μέσα σε αυτές τις ζώνες, βρίσκουν διάφορα πράγματα και τα εξετάζουν, ανθεί στις περιοχές αυτές και μια παράνομη μαύρη αγορά γύρω από αυτά τα αντικείμενα, με τα δικά της κυκλώματα και τους δικούς της κανόνες: Αρκετοί τυχοδιώκτες (οι «κυνηγοί» -στο αγγλικό κείμενο Stalker-) μπαίνουν με κίνδυνο τη ζωή τους (οι φύλακες του ΟΗΕ έχουν εντολή να πυροβολούν όποιον δουν να κινείται παράνομα μέσα στις ζώνες) στις ζώνες αυτές, ψάχνουν για νέους εξωγήινους «θυσαυρούς» και τους εμπορεύονται.

Ο μεγαλύτερος όμως κίνδυνος που διατρέχουν οι κυνηγοί εντός των ζωνών δεν είναι να τους σκοτώσουν οι κυανόκρανοι κατά την έξοδο. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η ζώνες οι ίδιες: Κινούνται μέσα σε έναν χώρο, αναζητούνε αντικείμενα με ιδιότητες πέρα από την ανθώπινη λογική, πράγματα που αδυνατούν να κατανοήσουν, πόσο μάλλον να αντιμετωπίσουν σε περίπτωση που αποδειχθούν επικίνδυνα.

Έτσι κάθε «επίσκεψη» στη ζώνη είναι και μία παγίδα θανάτου. Λίγοι κυνηγοί επίζουν από τόσες «επισκέψεις», ώστε να αποκτήσουν μία σχετικά σφαιρική εμπειρική κατανόηση των φαινομένων και κινδύνων που υπάρχουν στις ζώνες. Άλλοι, λόγω αυτών των εμπειριών, δεν αντέχουν ψυχολογικά, τρελαίνονται. Τέλος, υπάρχει και η «κατάρα» που κουβαλούν όλοι τους: Τα παιδιά τους, αν αποκτήσουν τέτοια, είναι περίεργα πλάσματα και πάντως σίγουρα όχι εντελώς ανθρώπινα.

H ιστορία του βιβλίου εκτυλίσσεται στη μία από αυτές τις 6 ζώνες, η οποία βρίσκεται στον Καναδά.

Είναι χωρισμένο σε 5 «κεφάλαια». Πρόκειται για 3 στιγμιότυπα, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, της ζωής ενός κυνηγού, καθώς και άλλο ένα από τη ζωή του προϊσταμένου εφοδιασμού ηλεκτρονικού εξοπλισμού στη συγκεκριμένη ζώνη. Οι 2 τους είναι μάλιστα οικογενειακοί φίλοι. Τέλος, υπάρχει σαν εισαγωγή μία «συνέντευξη» με έναν επιστήμονα που στο σύμπαν του βιβλίου είναι ένας νομπελίστας φυσικός, ειδικευμένος στην παρατήρηση της εξωγήινης τεχνολογίας.

Η ατμόσφαιρα του βιβλίου που θύμισε κάπως το Sin City (την ταινία, για το κόμικ δεν έχω άποψη). Ένας σκοτεινός κόσμος όπου όλοι διαπλέκονται με όλους, η εξιστόρηση του οποίου θα μπορούσε να τραβάει στο άπειρο, να μην τελειώνει στον αιώνα τον άπαντα. Κι εδώ, σε κάθε «κεφάλαιο» εμφανίζονται νέοι χαρακτήρες και εξωγήινα αντικείμενα τόσο αινιγματικά, που θα μπορούσαν το καθένα τους να τροφοδοτήσουν άλλο ένα βιβλίο ολόκληρο. Οι συγγραφείς αποδεικνύονται πραγματικοί μάστορες στο να τροφοδοτούν τον αναγνώστη μόνο με ελάχιστες (τις άκρως απαραίτητες για την κατανόηση της ιστορίας) λεπτομέρειες γύρω από πρόσωπα και αντικείμενα, εξάπτοντας έτσι την φαντασία και την περιέργειά του. Με κάθε σελίδα σου γεννιούνται νέα ερωτήματα.

Εδώ ωστόσο φτάνουμε στη διαφοροποίηση των συγγραφέων από αντίστοιχες ιστορίες «δυτικών» συναδέλφων τους. Θα μπορούσαν να επικεντρωθούν σε όλο αυτό το εξαιρετικό υλικό και να γράψουν άλλα 5, 10, 15 βιβλία γεμάτα ένταση, δράση και διαπλοκή. Δεν το κάνουν όμως.

Το «πικ-νικ δίπλα στο δρόμο» δεν είναι ένα βιβλίο που περιγράφει την περιπετειώδη ζωή ενός τυχοδιώκτη ή μία πόλη που ζει μέσα στην παρανομία και τη διαπλοκή. Είναι πρωτίστως ένα υπαρξιακό-φιλοσοφικό μυθιστόρημα. Προβληματίζεται για τη θέση της ανθρωπότητας μέσα στο σύμπαν, καθώς και για τη φύση του κάθε ανθρώπου, τί είναι αυτό που τον κινεί, ποιά είναι η πιο βαθειά επιθυμία του, ως πού είναι διατεθειμένος να φτάσει για να την κάνει πράξη.

Γι αυτό, επειδή σκοπός του είναι να θέσει αυτά τα θέματα και να καταλήξει με μια κορύφωση, όπου ο πρωταγωνιστής, πάνω που είναι έτοιμος ατομικά να πετύχει τα πάντα χάνεται μέσα στην δικιά του προσωπική άβυσσο και δεν του απομένει πλέον παρά να εκφράσει έναν πόθο όχι ατομικό (δεν του έχει απομείνει κάτι ως άτομο), αλλά πανανθρώπινο, είναι ένα ολοκληρωμένο έργο, που δεν επιδέχεται sequel και λοιπές εμπορικές αηδίες.

Αξίζει να αναφερθεί επίσης ο εξής επίλογος του βιβλίου, ειδικά μετά και την πρόσφατη καταστροφή στη Φουκουσίμα (βέβαια είναι ένα σημαντικό ερώτημα αν αυτός ο επίλογος είναι των ίδιων των συγγραφέων ή του εκδότη/μεταφραστή):

Τέλος, να αναφέρω πως στο βιβλίο υπάρχει ένας πρόλογος αρκετά ενημερωτικός για την πλούσια μα άγνωστη στην Ελλάδα σοβιετική λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας. Δε λείπουν βεβαίως και 1-2 μπιχτές για το σοσιαλισμό, αλλά πέρα από αυτές ο πρόλογος είναι κατατοπιστικότατος.

Υ.Γ. Όπως μας ενημερώνει το σάιτ της πρωτοπορίας, το βιβλίο είναι εξαντλημένο από τον εκδότη. Παρ΄όλα αυτά, υπάρχει ακόμα σε βιβλιοπωλεία. Με χαρά μου να το δανείσω βεβαίως βεβαίως…

Υ.Γ.2. Μπορείτε επίσης να δείτε την κριτική από ΤΑ ΝΕΑ και από το μπλογκ camerastyloonline, όπως και το σάιτ της wikipedia.

16 Σχόλια προς “Βιβλίο: Πικ-νικ δίπλα στο δρόμο”

  1. Δύτης των νιπτήρων 22 Αυγούστου, 2011 στις 9:44 μμ #

    Χαίρομαι που σ’ άρεσε! 🙂
    (ο επίλογος είναι μάλλον του μεταφραστή, νομίζω)

  2. Δύτης των νιπτήρων 22 Αυγούστου, 2011 στις 10:20 μμ #

    Και διήγημα των Στρουγκάτσκηδων εδώ.

  3. rocean 22 Αυγούστου, 2011 στις 10:54 μμ #

    Δεν ήξερα ότι ήταν βιβλίο… Την έχω… αγοράσει την ταινία, αλλά δεν την έχω δει ακόμη… Θα την δω σήμερα αφού μου κίνησες την περιέργεια, μέχρι να βγει σε καμιά δεκαριά χρόνια και το βιβλίο σε ebook για να το διαβάσω…:-) Δυστυχώς δεν το βρήκα ούτε στα αγγλικά σε ebook…

  4. a8lios 23 Αυγούστου, 2011 στις 10:38 πμ #

    Kουφάλα Υ, ανακάλυψα πώς μπαίνει το ποστόβρακο! 😆

  5. Y 23 Αυγούστου, 2011 στις 11:05 πμ #

    Ποτέ δεν είναι αργά. Τα fiction posts σου είναι πολύ πιο κόμψα βρακωμένα.

  6. λαθραναγνώστης 23 Αυγούστου, 2011 στις 12:22 μμ #

    Κανονικά, θα πρέπει να προτιμάμε τα ….ξεβράκωτα πόστ!!

    http://en.wikipedia.org/wiki/Sans-culottes

  7. JohnyQ 23 Αυγούστου, 2011 στις 2:09 μμ #

    Προσπάθησα να σχολιάσω στο προηγούμενο ποστ για το αόρατο φως αλλά για κάποιο διαολεμένο λόγο δεν μπορούσα με τίποτα.

    Ήθελα να πω ότι από τη Σύγχρονη Εποχή κυκλοφορούν τρία βιβλιαράκα σοβιετικής Επιστημονικής Φαντασίας

    1. Ο Γαλάζιος Κύκνος – Ολοκληρωτικό Μυστήριο (εξαντλημένο)
    2. Το αόρατο φως (υπάρχει στο βιβλιοπωλείο της ΣΕ)
    3. Ο τελευταίος πόλεμος (υπάρχει στο βιβλιοπωλείο της ΣΕ)

    Ακόμη υπήρχε η Σοβιετική Ανθολογία Επιστημονικής Φαντασίας από της εκδόσεις Κάκτος, προ πολλού εξαντλημένο
    που περιείχε:

    Bulychev Kirill, To Κορίτσι που δεν του Συμβαίνει Τίποτα
    Strugatsky Arcady, Η Γιγάντια Διακύμανση
    Liov Arcady, Το Εβδομο Πάτωμα
    Varshavsky Ilya, Δόκιμος Πλόσκιν
    Abramov Sergei – Abramov Alexander, Ταξίδι σε Τρεις Κόσμους
    Gansovsky S Feliksovish, Οι Δύο

    Ακόμη η σειρά βιβλίων από την ΣΕ του Σεμιόνοφ με ήρωα τον σοβιετικό κατάσκοπο Στίρλιτς είναι η ακόλουθη

    1. 17 στιγμές της άνοιξης (1944-1945)
    2. Διατάσσεσαι να επιζήσεις (1945)
    3 Επέκταση Βιβλίο 1 (εξαντλημένο)
    4 Επέκταση Βιβλίο 2
    5. Το ΤΑΣΣ εξουσιοδοτείται να δηλώσει…

    το πικνικ δίπλα στο δρόμο το ψάχνω πάρα πολύ καιρό και δεν το εχω βρει και άρα το θεωρώ και αυτό εξαντλημένο

  8. JohnyQ 23 Αυγούστου, 2011 στις 2:14 μμ #

    θα ξέρετε φυσικά και ότι το Άβαταρ είναι κλεμμένη ιδέα από του αφους Στρουγκάτσκυ! ο πλανήτης πανδώρα και πολλα χαρακτηριστικά του…

  9. rocean 23 Αυγούστου, 2011 στις 3:23 μμ #

    Την είδα την ταινία κι ελπίζω να μην είναι και το βιβλίο έτσι. Χάλια… Αργή σαν τον θάνατο… Ακατάσχετη αμπελοφιλοσοφία, μηδέν δράση… Δηλαδή δεν συμβαίνει τίποτα… 3 τύποι που πάνε και πάνε και πάνε και πάνε και πάνε… αμπελοφιλοσοφόντας… Μόνο μια αίσθηση ότι ίσως, μπορεί, μάλλον, υπάρχει κάποιος κίνδυνος σε αυτή την διαδρομή…

    Αν θέλουμε να βρούμε τα αίτια της ανατροπής της ΕΣΣΔ, μάλλον θα τα βρούμε στην δημιουργία τέτοιων θανάσιμα βαρετών ταινιών… 🙂

  10. a8lios 23 Αυγούστου, 2011 στις 3:31 μμ #

    @Rocean
    Ρε φίλε, Ταρκόφσκι επέλεξες να δεις.
    Καλά να πάθεις.

  11. sarant 24 Αυγούστου, 2011 στις 10:53 πμ #

    Δεν το έχω διαβάσει, δεν ήξερα καν ότι έχει βγει ελληνικά -αλλά από άλλους Στρουγκάτσκι που έχω διαβάσει πρέπει να έχει γοητευτικά αργό ρυθμό και το βιβλίο.

  12. mauroflight 24 Αυγούστου, 2011 στις 11:40 πμ #

    Ο μεταφραστής είχε κάνει εισήγηση στην ΑΛΕΦ(alef-gr.blogspot.com/) για την Ε.Φ. στην ΕΣΣΔ. Έχω το κείμενο μαζί μ ενα αδημοσίευτο των αδερφών Στρουγκάτσκι. Το πρώτο θα το ανεβάσω Οκτώβρη, γιατί τώρα φτιάχνω το αρχείο. Διαφωνώ με τον πανηγυρικό τόνο του μεταφραστή αλλά θα το δώσω χωρίς σταλινική κοπτοραπτική.Πάντως καλό είναι να γίνει κουβέντα για το ρόλο της Ε.Φ.,τι εξυπηρετούσαν ιδεολογικά οι συγγραφείς της κτλ.Στην ΕΣΣΔ οι περισσότεροι έμπαζαν.Παραπάνω κουβέντα εν καιρώ
    ΥΠ.Μακριά απ το μεταφυσικό ΤΑΡΚΟΦΣΚΙ. Καλός σκηνοθετικά αλλά αντιδραστικός.Έχουν ψηλώσει πολλοί τέτοιοι απ την καπιταλιστική προπαγάνδα στην τέχνη

  13. a8lios 24 Αυγούστου, 2011 στις 12:25 μμ #

    @Sarant
    Όταν λες «από άλλους Στρουγκάτσκι» εννοείς άλλα έργα τους φαντάζομαι;
    Ξέρεις και Ρώσικα;

    Όχι, το βιβλίο δεν έχει αργό ρυθμό, σίγουρα πράματα.
    Επιπλέον, το σενάριο της ταινίας (νομίζω το λέει και ο μεταφραστής στο πρόλογο του βιβλίου, αν και δεν είμαι σίγουρος) είναι εντελώς διαφορετικό από το βιβλίο. Απλά το ίδιο background μοιράζονται…

    @Σκοτεινός Αεροπόρος
    Τί εννοείς ότι ο τύπος είχε «πανηγυρικό τόνο»;

  14. Manny Calavera 26 Αυγούστου, 2011 στις 10:10 πμ #

    Χεχ συμπτωσις..το διαβασα πριν μερικες μερες. Ειναι ΦΟΒΕΡΟ (καλο review btw)
    Για οσους δεν το βρισκουν ευκολα, υπαρχει στο amazon σε αυθονια και πολυ φτηνο : ]]]]]
    Επομενη παραγγελια το hard to be a god, για το οποιο εχω ακουσει πολυ καλα λογια.

  15. a8lios 26 Αυγούστου, 2011 στις 10:40 πμ #

    @Johny
    Φίλος να στο δώσω εγώ αν δε το βρίσκεις. Ξέρεις άλλωστε πόσο άμεσα σου μεταφέρω βιβλία αν το χουμε κανονίσει, χεχε.
    Έτσ το Άβαταρ ε; Όχι, πού να το ξέρουμε, εδώ δε τους ήξερα γενικώς τους τύπους…

Trackbacks/Pingbacks

  1. Εσείς τί κάνατε την νάιν ιλέβενθ; « Γκράνμα - 11 Σεπτεμβρίου, 2011

    […] της Γαύδου, να δουλεύουμε -όσοι θα δουλεύουμε- στις “ειδικές ζώνες γερμανικών οικονομικών επενδύσεων“, όλα τα ελληνικά σάιτ έχουν κεντρικό θέμα την 11η […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: