Βιβλίο: Η ζούγκλα

8 Αυγ.

Ο Άπτον Σίνκλερ τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα μάλλον «επανήλθε» ως συγγραφέας μέσω της ταινίας «there will be blood!» και της μετάφρασης -λόγω της ταινίας- του μυθιστορήματός του στο οποίο αυτή βασίστηκε, το «Πετρέλαιο!«.

Στις νεότερες γενιές του «αριστερού» κοινού των βιβλιοφάγων της χώρας, δε, ίσως γίνεται γνωστός και μέσω του «Βασιλιά Άνθρακα» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τη Σύγχρονη Εποχή και ήδη βγήκε σε δεύτερη έκδοση, κάνοντας ίσως ρεκόρ για τα μυθιστορήματα των εκδόσεων εδώ και αρκετά χρόνια.

Παρ’ όλα αυτά, το πιο διαδεδομένο μυθιστόρημά του είναι «Η ζούγκλα».

Η ζούγκλα γράφτηκε το 1905-1906. Προκειμένου να γραφτεί, ο Σίνκλερ, παριστάνοντας τον ανειδίκευτο εργάτη, πιάνει δουλειά για 2 μήνες στις βιομηχανίες κρέατος του Σικάγο, προκειμένου να μπορεί να διαπιστώσει από πρώτο χέρι τις συνθήκες δουλειάς και διαβίωσης εκεί.

Στο μυθιστόρημα μιλά για μια οικογένεια Λιθουανών, 12μελή αν δε κάνω λάθος, που εγκαταλείπει τη χώρα της κυνηγώντας το «αμερικάνικο όνειρο». Φτάνει στο Σικάγο και εκεί αρχίζει η σταδιακή και συνεχής κατρακύλα. Ο προταγωνιστής είναι ο άντρας της οικογένειας, νέος, ρωμαλέος, γεμάτος πίστη στις δυνάμεις του και στον φιλελευθερισμό.

Η κατρακύλα συμβαίνει σε δύο επίπεδα. Σε οικονομικό, επίπεδο διαβίωσης και υγιηνής αφενός, με την οικογένεια να αναγκάζεται σταδιακά να κάνει εκπτώσεις και στα πιο απίθανα πράγματα, να στέλνει όλο και νεότερα και γηραιότερα μέλη της για δουλειά, με αντίτιμο το σακάτεμα, ακόμη και το θάνατό τους.

Αφετέρου δε σε επίπεδο ηθικό. Μιλάμε για την πλήρη κατάπτωση. Χάνουν τα πάντα, κάθε ίχνος (αυτο)σεβασμού προκειμένου να επιβιώσουν. Ειδικά ο πρωταγωνιστής, αφού η οικογένεια διαλυθεί σε κομμάτια, «σέρνεται» από το συγγραφέα σε ό,τι μπορείτε και δε μπορείτε να φανταστείτε.

Η αλήθεια είναι πως οι πρώτες 50-80 σελίδες μου φάνηκαν δύσκολες, βαρετές. Δε γούσταρα και πολύ τη γραφή του Σίνκλερ. Αφηγηματική γραφή, με ελάχιστους διαλόγους, μου φαίνονταν να γράφει και μερικά κλασσικά κλισέ… Δυσκολέυτηκα να το προχωρήσω δηλαδή. Μόλις όμως η ιστορία πάρει μπρος, το βιβλίο γίνεται εξαιρετικά ενδιαφέρον.

Η περιγραφή, τόσο των συνθηκών όπου ζουν, δουλεύουν και πεθαίνουν οι εργάτες, καθώς και των μεθόδων με τις οποίες «επεξεργάζονται» τα κρέατα οι βιομηχανίες είναι τόσο λεπτομερείς, τραγικές και απάνθρωπες, που δε μπορείς να ξεκολλήσεις. Φαντάζουν από ένα σημείο και μετά υπερβολικά όσα γράφει ο Σίνκλερ, πραγματικά.

Επίσης, παρ’ ότι γενικώς θεωρώ πως φτιάχνει μια πολύ ενδιαφέρουσα πλοκή, το φινάλε έχει ένα πολύ κλασικό κλισέ. Ο πρωταγωνιστής έρχεται, τη στιγμή που έχει πιάσει απόλυτο πάτο, τυχαία σε επαφή με το σοσιαλιστικό κόμμα, και από εκείνη τη στιγμή όλα βελτιώνονται στη ζωή του. ΟΛΑ! Ακόμη και η δουλειά που βρίσκει έπειτα, πραγματικά τυχαία, είναι σε σύντροφο!

Τέλος πάντων, για την εποχή που γράφεται συγχωρούνται αυτά. Άσε που τα κλισέ μας τα αγαπάμε, τα εμπιστευόμαστε, μέχρι τη τελευταία τους σταγόνα! «Βρυξέλλες; Εμείς πάμε αγώνα!» 😉

Εν πάσει περιπτώσει, το μυθιστόρημα κλείνει με μια προεκλογική περίοδο, όπου το κόμμα υπερτριπλασιάζει δυνάμεις (κάτι σαν τις επόμενες εκλογές στην Ελλάδα δηλαδή 😀 ). Εκεί, μέσω κάποιων διαλόγων στα πλαίσια μιας προεκλογικής σύσκεψης του κόμματος, ο Σίνκλερ ουσιαστικά εκθέτει κάποιες δικές του απόψεις/προβληματισμούς για το σοσιαλισμό-κομμουνισμό.

Βρήκα αρκετά ενδιαφέροντα και επίκαιρα, στην εποχή του donate, της ιντερνετικής κυκλοφορίας δίσκων/ταινιών/βιβλίων από τους ίδιους τους καλλιτέχνες, κάποια πράγματα που λέει για τα «πνευματικά αγαθά» στο σοσιαλισμό:

Ενδιαφέρουσα και χρησιμότατη στο σήμερα είναι και η ανάλυσή του για τη μείωση των ωρών εργασίας στο σοσιαλισμό και πώς αναλυτικά αυτή θα προκύψει.

Πλησιάζοντας στο τέλος, 2-3 πράγματα που βρήκα ψάχνοντας μετά το διάβασμα στο ίντερνετ.

Το «Η ζούγκλα» έκανε πάταγο στις ΗΠΑ, παρ’ ότι κανείς εκδότης δεν είχε δεχτεί να το βγάλει και ο Σίνκλερ το κυκλοφόρησε αρχικά με δικά του έξοδα. Η επίδρασή του ήταν πολύ μεγάλη. Εκεί που οι αναγνώστες όμως έδωσαν βάρος δεν ήταν στις συνθήκες ζωής και εργασίας των εργατών του Σικάγο, αλλά στο πώς παράγονταν/παρασκευάζονταν τα κρέατα κάθε είδους που φτάνανε στο τραπέζι τους (όπως χαρακτηριστικά λέει ο ίδιος ο συγγραφέας ψιλοξενερωμένος «εγώ στόχο είχα βάλει την καρδιά του κοινού, μάλλον όμως πέτυχα το στομάχι τους»…). H επίδραση ήταν τόσο μεγάλη, που η κυβέρνηση πιέστηκε να πάρει μέτρα.

Ο πρόεδρος Ρούζβελτ, που προφανώς απέρριπτε ό,τι έγραφε ο κομμουνιστής Σίνκλερ, ανέθεσε σε δύο «ράμπο του υγειονομικού», της εμπιστοσύνης του, να κάνουν «αιφνιδιαστικούς ελεγχους». Οι «αιφνιδιαστικοί έλεγχοι» διέρρευσαν (απίστευτο!) και οι εργοστασιάρχες επί 3 βδομάδες πρωτού οι «ράμπο» πάνε για έλεγχο «καθάριζαν» τους χώρους και τις διαδικασίες τους.

Ακόμη κι έτσι όμως τα πάντα ήταν τόσο βρομερά και ανθιγυηνά, που οι επιθεωρητές στην έκθεση που κατέθεσαν στο Ρούζβελτ ουσιαστικά επιβεβαίωσαν όσα έλεγε στο βιβλίο του ο Σίνκλερ.

Ο Ρούζβελτ ποτέ δεν έδωσε στη δημοσιότητα ολόκληρη την έκθεση των επιθεωρητών.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ όμως αναγκάστηκε, μετά από όλα αυτά, να πάρει μέτρα, ψηφίζοντας το «Federal Meat Inspection Act».

Τριγυρίζοντας ακόμη περισσότερο, έπασα πάνω και σε αυτό το βιβλίο του Sinclair (εκτενή αποσπάσματα υπάρχουν και στο google books). Πρόκειται για μια σειρά από «πειράματα» που κάνει μαζί με τη γυναίκα του, προκειμένου να ερευνήσει αν αυτή είχε κάποιου είδους τηλεπαθητικές ικανότητες (!). Όπως διάβασα σε κάποιο άλλο σάιτ, η ιδέα τους πρωτομπήκε όταν η γυναίκα του προέβλεψε πως κάτι άσχημο θα συμβεί με τον φίλο του Jack London και λίγο καιρό αργότερα αυτός αυτοκτόνησε… Τον πρόλογο μάλιστα στο βιβλίο αυτό τον γράφει ο Albert Einstein (!).

Δεν έχω σκοπό να το ψάξω παραπέρα το συγκεκριμένο, οπότε δε σχολιάζω και τίποτα. Πάντως σίγουρα ο Sinclair αποδείκνυε ευρύτητα πνεύματος.

Περίεργο μου φάνηκε που δεν έτυχε ποτέ να μεταφραστεί στα ελληνικά στο βιβλίο για το οποίο ο Sinclair πήρε το Pulitzer του, το «dragon’s teeth«, ένα μυθιστόρημα/μυθιστορία που δείχνει πως αναρριχήθηκαν οι ναζί στην εξουσία.

Τέλος, αναφέρεται μέσα στο βιβλίο, εν είδει διαφήμισης θα έλεγα μάλιστα (αν σκεφτούμε πως o Sinclair εκ μέρους αυτής τη εφημερίδας στάλθηκε να δουλέψει στο Σικάγο, να μαζέψει υλικό και να γράψει στην εφημερίδα) η σοσιαλιστική εφημερίδα «appeal to reason» (επίκληση στη λογική). Με τα λίγα που διάβασα φαίνεται να ήταν μια σημαντικότατη εφημερίδα για το κομμουνιστικό κίνημα στις ΗΠΑ, φτάνοντας να έχει 450.000 συνδρομητές (!!!). Όποιος ενδιαφέρεται να το ψάξει παραπάνω, ας ξεκινήσει από εδώ.

Advertisements

7 Σχόλια to “Βιβλίο: Η ζούγκλα”

  1. sentic Αύγουστος 9, 2011 στις 2:51 πμ #

    Ένα απο τα καλύτερα κατα την γνωμη μου βιβλία που είχα διαβάσει στα φοιτητικά μου χρονια.Μάλιστα αν θυμάμαι καλά μου το είχαν δωρίσει στο 7 συνεδριο της ΚΝΕ ΤΟ 97 . Σε καθε αντιπροσωπο δώσαν απο ένα και εμένα μου έτυχε αυτό.

    Ειλικρινα πολυ καλή η πρόταση του Άθλιου!!! 🙂

  2. Ανδρέας Αύγουστος 9, 2011 στις 9:31 μμ #

    Σπουδαίο μυθιστόρημα. Δείχνει την αθλιότητα της ζωής των εργατών όταν είναι ανοργάνωτοι και ασυνειδητοποίητοι, και τη δύναμή τους όταν συνειδητοποιούνται κι οργανώνονται. Δείχνει ότι η δημοκρατία στον καπιταλισμό είναι σκέτη απάτη, δείχνει την έκταση και το βάθος της πολιτικής διαφθοράς των εκμεταλλευτών και τα τερτίπια που χρησιμοποιούν προκειμένου να αποπροσανατολίζουν, να χειραγωγούν και να απομυζούν τις λαϊκές μάζες.
    Η μετάφραση, όμως, είναι κάπως πρόχειρη. Θυμίζει περισσότερο απόδοση δημοσιογραφικού κειμένου και όχι βιβλίου με ύφος…

  3. a8lios Αύγουστος 9, 2011 στις 11:37 μμ #

    @Ανδρέας
    Η μετάφραση στην έκδοση του Ζαχαρόπουλου είναι καλύτερη δηλαδή (αν ξέρεις);
    http://www.biblionet.gr/main.asp?page=showbook&bookid=135106

    Από εσένα, περιμένουμε τίποτα αυτό το καιρό;

  4. sentic Αύγουστος 10, 2011 στις 1:13 πμ #

    Ένα επίσης πολύ καλο βιβλίο που διάβασα προσφατα και συστήνω ανεπιφύλακτα για οποιον ενδιαφερεται είναι το «Παιδαγωγικο Ποίημα» του γνωστου Σοβιετικου παιδαγωγού και συγγραφέα Αντον Μακαρενγκο.
    Για να μην κουρασω με δικές μου φλυαρίες,μια πολλη καλή περίληψη του συγκεκριμενου βιβλιου κάνει ο Αbatris στο μπλογκ του .

    http://abatris.wordpress.com/2011/04/18/%CE%B1%CE%BD%CF%84%CF%8C%CE%BD-%CE%BC%CE%B1%CE%BA%CE%AC%CF%81%CE%B5%CE%BD%CE%BA%CE%BF-%C2%AB%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CE%BC%CE%B1/

  5. Ανδρέας Αύγουστος 10, 2011 στις 7:57 μμ #

    @a8lios
    Η μετάφραση της Σύγχρονης Εποχής είναι καλύτερη από εκείνη του Ζαχαρόπουλου. Του τελευταίου,γενικά, είναι προβληματικές. Το «Ο Βασιλιάς Άνθρακας» είναι άψογα μεταφρασμένο.

    Ως προς το δεύτερο ερώτημα, όχι ακόμα.

  6. Marilena Kat Αύγουστος 11, 2011 στις 3:25 μμ #

    Πιστευω οτι θα ειναι πολυ καλο!

  7. Don Quixotes Αύγουστος 3, 2015 στις 7:27 μμ #

    Reblogged στις cracksandshards.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: