Τιμη και δόξα στη μεγάλη Ρόζα Λούξενμπούργκ

15 Ιαν.

Έχω πολύ καιρό να γράψω οτιδήποτε στο blog γεγονός που οφείλεται στην επιτακτική ανάγκη εφαρμογής της παλιάς και αλάνθαστης συνταγής ίασης του καταραμένου υπολογιστή μου. Πρέπει να κάνω format!! Σήμερα όμως δε μπορούσα να μη δημοσιέυσω έστω και από ξένο pc.  98 χρόνια μετά τη δολοφονία του Καρλ Λίμπκνεχτ και της μεγαλύτερης επαναστάτριας και παραμελημένης θεωρητικού από το σύγχρονο κομμουνιστικό κίνημα, Ρόζας Λούξεμπουργκ. Δυστυχώς ο δάκτυλος του εχθρού, οι τεχνικές δυσκολίες που βιώνει ο υπολογιστάκος μου, δε μου επιτρέπουν να παραθέσω μια σύντομη βιογραφία της Ρόζας αλλά και της επανάστασης του 1918.  Επιφυλάσσομαι για το μελλόν. Τιμή και δόξα στους συντρόφους που πεθάναν ηρωικά για το σοσιαλισμό και την ελευθερία των λαών από την εκμετάλυση, θάνατος στα σκυλιά και τους προδότες της Σοσιαλδημοκρατίας!

Advertisements

25 Σχόλια to “Τιμη και δόξα στη μεγάλη Ρόζα Λούξενμπούργκ”

  1. a8lios Ιανουαρίου 16, 2008 στις 12:42 μμ #

    Θάνατος!

  2. regimientocinqo Ιανουαρίου 16, 2008 στις 8:58 μμ #

    Ρε θάνατος λέμε!

  3. a8lios Ιανουαρίου 16, 2008 στις 10:45 μμ #

    Τρεις εις θάνατον!

  4. Y Ιανουαρίου 16, 2008 στις 11:02 μμ #

    Τιμή και δόξα στη Ρόζα Λούξεμπουργκ, το Λένιν και τον Γκράμσι!

    Η Ρόζα συνέβαινε βέβαια να μη συμφωνεί σε όλα με το Λένιν. Αυτό όμως σε μια εποχή που η διαφωνία δε σήμαινε και προδοσία. Εδώ μπορείτε να ρίξετε μια ματιά – έτσι στη μνήμη της – στο έργο στο οποίο απαρριθμεί αυτές τις διαφωνίες και το οποίο είναι κατά τη γνώμη μου από τα πιο σημαντικά μαρξιστικά κείμενα του 20ου αι.: http://www.marxists.org/ellinika/archive/luxembourg/1904/marxlen.htm

    Πολύ σημαντικό (και παραμελλημένο) έργο της είναι επίσης το ‘Σοσιαλισμός και Δημοκρατία’.

  5. compasso Ιανουαρίου 17, 2008 στις 4:33 πμ #

    θα συμφωνήσω ότι το «σοσιαλισμός και δημοκρατία» είναι πάρα πολύ καλό και χρήσιμό κείμενο ειδικά εκεί που εκφράζει τις αρχές του κόμματος.

  6. erythros Ιανουαρίου 17, 2008 στις 8:29 μμ #

    Οι Γερμανοί κομμουνιστές όντως ασκουσαν κριτική στους Ρώσους μπολσεβίκους, όμως αναγνώρισαν το δίκιο τους, όπως αποδείχθηκε μετά την κατάκτηση της εξουσίας. Όμως είχε χαθεί ήδη πολύτιμος χρόνος για την σωστή προετοιμασία του γερμανικού προλεταριάτου. Η ήττα ήταν σχεδόν δεδομένη. Εν τούτοις, μας έδωσε έστω δύο ήρωες της εργατικής τάξης.

  7. Y Ιανουαρίου 19, 2008 στις 4:20 μμ #

    Και η μετέπειτα ήττα / ανατροπή του σοσιαλιστικού συστήματος στην ΕΣΣΔ δεν απέδειξε τίποτα?

    Το πρόβλημα που έχει διαπιστώσει και το ΚΚΕ για χαλάρωση του εργατικού ελέγχου και της επαφής των στελεχών με το λαό στην ΕΣΣΔ ως έναν από τους παράγοντες που καθόρισαν την ανατροπή της, δεν έχει κατά τη γνώμη σας καμία σχέση με την κριτική που έκαναν αυτοί οι δύο ήρωες?

    Ο Λένιν στο ‘τι να κάνουμε’ ξεκαθαρίζει ότι το μη δημοκρατικό κόμμα με ενεργό πυρήνα μόνο την Κ.Ε. και τις υπόλοιπες δομές του απλά εκτελεστικά όργανα ήταν αυτό που χρειαζόταν μέσα στις απολυταρχικές συνθήκες της Ρωσίας, όπου δε μπορούν να γίνουν συνέδρια κλπ. όπως στη ΓΕΡΜΑΝΙΑ.

    Η Ρόζα βέβαια αυτό στην κριτική της αυτή την επισήμανση δεν τη παίρνει και τόσο υπόψη της, όπως και ο Λένιν μετά ζητά την παράταση της υπερ-συγκεντρωτικής λειτουργίας του κόμματος λόγω των ειδικών συνθηκών του εμφυλίου πολέμου. Τα δύο αυτά στοιχεία περιπλέκουν πάρα πολύ τη θεωρητική τους διαμάχη και στην ουσία την αναβάλουν για πάντα.

    Δεν είναι όμως τυχαίο ότι ο Λένιν θεωρούσε εξαιρετικά αβέβαιο το μέλλον της Επανάστασης στη Ρωσία αν δε πετύχαινε και στη Γερμανία.

    Τόσο η Ρόζα όσο και ο Λένιν ήταν όμηροι των συνθηκών των χωρών τους και των άμεσων καθηκόντων της καθοδήγησης της επαναστατικής δράσης. Αφήσαν έτσι και οι δύο ελλείψεις στο θεωρητικό πεδίο.

    Η τεράστια θεωρητική τους κληρονομιά (που φυσικό είναι να μην είναι τέλεια) όμως αποκτά νέα μεγάλη σημασία στις σημερινές συνθήκες.

    Ο προβληματισμός της Ρόζας μπορεί να συμβάλει πάρα πολύ τόσο στην εξήγηση του τι συνέβει στις σοσιαλιστικές χώρες, όσο και στο πώς πρέπει να οργανώνεται ένα επαναστατικό κόμμα σήμερα.

    Η Ρόζα δεν ήταν απλά μια ηρωίδα που δολοφόνησαν τα φασισταριά των Φράι Κορπς υπό τις εντολές των σοσιαλ-δημοκρατών, αλλά και μια από τις σημαντικότερες θεωρητικού του Μαρξισμού.

  8. regimientocinqo Ιανουαρίου 19, 2008 στις 7:05 μμ #

    Έτσι κι έτσι ρε συ Υ…
    Η αιτία της ανατροπής του σοσιαλισμού δεν είναι το Κόμμα Νέου Τύπου και οι σχέσεις του με τις μάζες. Ένας παράγοντας που έπαιξε ρόλο είναι, αλλά όχι ο σημαντικότερος – εξάλλου οι κομματικοί έκαναν τη δουλειά.
    Έπειτα δεν υπάρχει διατύπωση του Λένιν για «μη δημοκρατικό κόμμα με ενεργό πυρήνα μόνο την Κ.Ε. και τις υπόλοιπες δομές του απλά εκτελεστικά όργανα» στο «Τί να κάνουμε». Εσύ λες ότι το λέει ο Λένιν.
    Τέλος πάντων το θέμα είναι αλλού. Αλλά το ότι ήταν ήρωες η Ρόζα κι ο Λιμπνεχτ δεν σημαίνει ότι η κριτική τους στους σοβιετικούς ήταν σωστή.

  9. Y Ιανουαρίου 21, 2008 στις 2:18 πμ #

    Έχεις δίκιο ότι δεν υπάρχει τέτοια διατύπωση από το Λένιν. Η διατύπωση όμως δεν είναι δικιά μου είναι της Ρ.Λούξεμπουργκ. Βασικά ζητώ συγνώμη γιατί έμπλεξα τη κριτική της Ρόζας στις απόψεις του Λένιν, με το κείμενο του Λένιν.

    ο Λένιν ωστώσο στο ‘Τι να κάνουμε’ λέει τα εξής: (δυστυχώς το ελληνικό κείμενο δεν υπάρχει στο δίκτυο)
    Everyone will probably agree that ”the broad democratic principle“ presupposes the two following conditions: first, full publicity, and secondly, election to all offices. It would be absurd to speak of democracy without publicity, moreover, without a publicity that is not limited to the membership of the organisation. We call the German Socialist Party a democratic organisation because all its activities are carried out publicly; even its party congresses are held in public. But no one would call an organisation democratic that is hidden from every one but its members by a veil of secrecy. http://www.marxists.org/archive/lenin/works

    Εδώ λοιπόν ο Λένιν εννοεί σαφώς ότι το ΣΔΕΚΡ – Μπολσεβίκοι δεν είναι δημοκρατικό. (έχω δίκιο ή όχι?) και συνεχίζει:

    What is the use, then, of advancing ”the broad democratic principle“ when the fundamental condition for this principle cannot be fulfilled by a secret organisation? ”The broad principle“ proves itself simply to be a resounding but hollow phrase. Moreover, it reveals a total lack of understanding of the urgent tasks of the moment in regard to organisation. Everyone knows how great the lack of secrecy is among the ”broad“ masses of our revolutionaries. We have heard the bitter complaints of B-v on this score and his absolutely just demand for a ”strict selection of
    members“ (Rabocheye Dyelo, No. 6, p. 42). Yet, persons who boast a keen ”sense of realities“
    urge, in a situation like this, not the strictest secrecy and the strictest (consequently,
    more restricted) selection, of members, but ”the broad democratic principle“! This is what
    you call being wide of the mark.

    Εδώ λοιπόν εξηγεί γιατί η ‘πλατιά δημοκρατική αρχή’ δεν μπορεί να εφαρμοστεί εκείνη την εποχή στο ΣΔΕΚΡ λόγω της συγκεκριμένης κατάστασης στη Ρωσία τότε. Και προσθέτει το δεύτερο λόγο για τον οποίο το ΣΔΕΚΡ δεν μπορεί να θεωρηθεί δημοκρατικό:

    Nor is the situation any better with regard to the second attribute of democracy, the principle of election. In politically free countries, this condition is taken for granted. ”They are members of the Party who accept the principles of the Party programme and render the Party all possible support,“ reads Clause 1 of the Rules of the German Social-DemocraticParty. Since the entire political arena is as open to the public view as is a theatre stage to the audience, this acceptance or non-acceptance, support or opposition, is known to all from the press and from public meetings. Everyone knows that a certain political figure began in such and such a way, passed through such and such an evolution, behaved in a trying moment in such and such a manner, and possesses such and such qualities; consequently, all party members, knowing all the facts, can elect or refuse to elect this person to a particular party office. The general control (in the literal sense of the term) exercised over every act of a party man in the political field brings into existence an automatically operating mechanism which produces what in biology is called the ”survival of the fittest“. ”Natural selection“ by full publicity, election, and general control provides the assurance that, in the last analysis, every political figure will be ”in his proper place“, do the work for which lie is best fitted by his powers and abilities, feel the effects of his mistakes on himself, and prove before all the world his ability to recognise mistakes and to avoid them.

    Και ξανά για τις συνθήκες απολυταρχίας της τότε Ρωσίας που καθιστούν μια τέτοια λειτουργεία αδύνατη:
    Try to fit this picture into the frame of our autocracy! Is it conceivable in Russia for all ”who accept the principles of the Party programme and render the Party all possible support to control every action of the revolutionary working in secret? Is it possible for all to elect one of these revolutionaries to any particular office, when, in the very interests of the work, the revolutionary must conceal his identity from nine out of ten of these “all”? Reflect somewhat over the real meaning of the high-sounding phrases to which Rabocheye Dyelo gives utterance, and you will realise that “broad democracy” in Party organisation, amidst the gloom of the autocracy and the domination of gendarmerie, is nothing more than a useless and harmful toy. It is a useless toy because, in point of fact, no revolutionary organisation has ever practiced, or could practice, broad democracy, however much it may have desired to do so. It is a harmful toy because any attempt to practise “the broad democratic principle” will simply facilitate the work of the police in carrying out largescale raids, will perpetuate the prevailing primitiveness, and will divert the thoughts of the practical workers from the serious and pressing task of training themselves to become professional revolutionaries to that of drawing up detailed “paper” rules for election systems. Only abroad, where very often people with no opportunity for conducting really active work gather, could this “playing at democracy” develop here and there, especially in small groups.

    O Λένιν αποκρούει τη συγκεκριμένη διατύπωση της Ρόζας που χρησιμοποίησα εδώ:
    Comrade Luxemburg says that in my view “the Central Committee is the only active nucleus of the Party”. Actually that is not so. I have never advocated any such view. [http://www.marxists.org/archive/lenin/works/1904/sep/15a.htm] Αυτό το κάνει λέγοντας ότι η Κ.Ε. θα πρέπει να εκφράζει την πλειοψηφία του κόμματος όπως εκφράστηκε στο συνέρδιο (και ότι άρα το υπόλοιπο κόμμα που δεν είναι στη Κ.Ε είναι και αυτό ενεργό)

    Αυτό όμως καθόλου δεν ακυρώνει αυτό που έλεγε ο Λένιν στο ΄τι να κάνουμε’ ότι δηλαδή στις συνθήκες της τότε Ρωσίας το Κόμμα δε μπορούσε να είναι δημοκρατικό. Επαναλαμβάνω όμως ότι ο Λένιν δε θεωρεί ότι η μη δημοκρατική λειτουργία θα πρέπει να διατηρείται σε όλες τις συνθήκες:
    ‘Comrade Luxemburg thus supposes that I defend one system of organisation against another. But actually that is not so.’ (ο.π.)

    Αυτό που ήθελα να δείξω στο προηγούμενο μου κόμμεντ σχετιζόταν με την έννοια της δημοκρατίας μέσα στο κόμμα και όχι τόσο με το ποιος είναι ενεργός και ποιος όχι και ζητώ συγνώμη (ξανά) που το εξέφρασα αυτό λάθος.

    Επιμένω λοιπόν ότι η επέκταση της μη δημοκρατικής λειτουργίας του Κόμματος όπως την περιγράφει ο Λένιν στο ‘Τι να κάνουμε’ στην ουσία για πάντα και συγκεκριμένα σε συνθήκες που το Κόμμα έχει μόνο του την εξουσία και επικρατεί ειρήνη (όπως στην ΕΣΣΔ από το 30 μέχρι το 40 και από το 45 μέχρι το 89) ήταν λάθος και αντίκειτο στη λογική του ‘Τί να κάνουμε’.

    Γι’άυτό και θεωρώ ότι οι προβληματισμοί της Ρόζας έχουν αξία και είναι μεγάλο βαθμό σωστοί (σ.σ. ποτέ δεν είπα όπως μου προσάπτεις στη διαφωνία Ρόζα – Λένιν ο ένας είχε 100% δίκιο και ο άλλος 100% άδικο) ή αν θές ότι θέτουν πολύ θεμελιώδη υπαρξιακά ερωτήματα για τον τρόπο οργάνωσης ενός Κόμματος. Και στο προηγούμενο κόμμεντ δε θέλησα να τονίσω την αυτόφωτη σημασία που έχει το θεωρητικό έργο της Ρόζας γεγονός που είναι εντελώς ανεξάρτητη από το εάν πέθανε ηρωικά ή όχι.

    Απορώ πώς μπορείς και διαχωρίζεις το ότι ‘κομματικοί έκαναν τη δουλειά’ με τον τρόπο λειτουργίας του κόμματος και τη σχέση του με τις μάζες. Οι ‘κομματικοί έκαναν τη δουλειά’ γιατί δεν υπήρχε κανένας τρόπος να ασκηθεί έλεγχος πάνω τους από τη βάση του κόμματος αλλά και γενικότερα την εργατική τάξη και όλο το λαό. Και αυτό δε μπορεί να είναι παρά η σημαντικότερη προϋπόθεση ώστε κομματικοί να μπορέσουν να ‘κάνουν τη δουλειά’ και άρα μία από τις σημαντικότερες αιτίες της ανατροπής.

  10. Y Ιανουαρίου 21, 2008 στις 2:30 πμ #

    Διόρθωση: Και στο προηγούμενο κόμμεντ δε θέλησα να τονίσω την αυτόφωτη σημασία που έχει το θεωρητικό έργο της Ρόζας – Βγάλε το ΔΕ

  11. compasso Ιανουαρίου 21, 2008 στις 12:54 μμ #

    Η κριτική που κάνεις αφορά ουσιαστικά δύο κόμματα. Άλλο κόμμα οι μπολσεβίκοι μετά το 1939 και άλλο πριν, έτσι δεν είναι? Έχει μια αξία ο δρόμος που φτάσαμε ως εκεί βέβαια. Πάντως θεωρώ σημαντικές θέσεις τις θέσεις της φράξιας εργατική αντιπολίτευση. Γενικά και οι διαφωνίες στο 9ο συνέδριο αλλά και στο 10ο έχουν αξία και δε ξέρω αν οι τελικές αποφάσεις του συνεδρίου ήταν οι σωστές. Η απώλεια του εργατικού ελέγχου στην εξουσία (Σοβιέτ-Κόμμα) είναι δεδομένη. Πάντως θεωρώ δεδομένο ότι η εργατική τάξη δε μπορεί να προδώσει τον ιστορικό της ρόλο, αντίθετα ένα κόμμα μπορεί να προδώσει τη τάξη. Έχει συμβεί πολλές φορές. Οπότε πλην του κόμματος εγώ έχω ζητήματα γενικότερα με το σοσιαλίσμό όπως εφαρμόστηκε

  12. regimientocinqo Ιανουαρίου 22, 2008 στις 1:58 μμ #

    Λοιπόν, συγγνώμη κατ’αρχήν αλλά σήμερα είδα το κείμενό σου υπ’αρ. 9.
    Η έννοια του Κόμματος δεν είναι εξω-ιστορική. Το Κόμμα, έχει μία αποστολή: να φτάσει την κοινωνία στον κομμουνισμό. Και η λειτουργία του προσαρμόζεται κάθε φορά στις συνθήκες: αλλιώς λειτουργεί σε συνθήκες παρανομίας, αλλιώς σε συνθήκες σχετικής νομιμότητας, αλλιώς όταν έχει την εξουσία.
    Η δημοκρατικότητα στη λειτουργία επίσης δεν είναι κάποιο φετίχ. Υπάρχει όμως σε κάθε φάση της λειτουργίας του Κόμματος.Ακόμα κι όταν γίνεται πόλεμος, πάντα οι κομμουνιστές συζητούν κι αποφασίζουν.Και σε άλλες συνθήκες με μεγαλύτερες ανέσεις (προφανώς οι συνθήκες λειτουργίας επηρεάζουν και την ποιότητα της δημοκρατικής λειτουργίας του Κ. Άλλο αυτό όμως κι άλλο να μην υπάρχει η τελευταία).
    Επιμένω κι εγώ λοιπόν ότι ο Λένιν πουθενά δεν μιλάει για μη δημοκρατική λειτουργία του Κ. Και στο «Τί να κάνουμε» (που το έχω δίπλα μου τούτη την ώρα, αλλά μια και δεν τσιτάρεις σελίδες είναι δύσκολη η αντιπαραβολή)ο Λένιν δεν υπερασπίζεται κάποια «μη δημοκρατική» λειτουργία σε βάρος κάποιας δημοκρατικής. Για το συγκεκριμένο της δράσης μιλάει.
    Αν θες τη γνώμη μου, στην ΕΣΣΔ δεν μπόρεσαν να αναμετρηθούν με τη μαρξιστική θέση της «απονέκρωσης» του κράτους (έγραψα ένα κειμενάκι, που όμως έμεινε μισό δυστυχώς – δες αν θες http://regimientocinqo.wordpress.com/2007/12/07/ ). Το οποίο τελικά οδήγησε σε αδιέξοδα που ξεπεράστηκαν με την αντεπανάσταση.
    Αυτή είναι κατά τη γνώμη μου μια βασική αιτία -που ξεκινάει στη βάση, από την αποτυχία της ΕΣΣΔ να νικήσει την εμπορευματική παραγωγή. ΄
    Ίσως να φαίνεται ότι ανοίγω διάφορα θέματα, αλλά ούτε να θολώσω τα νερά προσπαθώ ούτε πετάω κουβέντες, απλά το ζήτημα που συζητάμε είναι αρκετά βαθύ και για να καταλήξουμε σε συπεράσματα πρέπει κι εμείς βαθειά να σκάψουμε.
    Η απώλεια εργατικού ελέγχου είναι «δεδομένη» Compasso? Γιατί είσαι τόσο βέβαιος; Αποκλείεται ένα συνδικάτο σε ένα εργοστάσιο να υπερψήφιζε «δημοκρατικότατα» προτάσεις αντισοσιαλιστικές;

  13. compasso Ιανουαρίου 22, 2008 στις 3:38 μμ #

    πρώτον δε φταις εσύ για το ότι δεν είδες το comment 9. Απλά το είχε κρατήσει για moderation και άργησα να το εγκρίνω.
    Όσο για το ερώτημα σου, έχεις κάποιο παράδειγμα υπόψη σου? Σε όλη την ιστορία των σοσιαλιστικών χωρών εννοώ. Αντίθετα από κόμματα που πρόδωσαν έχεις άπειρα (υπερβάλλω λίγο έτσι για να ισχυροποιήσω τη θέση μου 😉 ) παραδείγματα. Κοίταξε τώρα για τον εργατικό έλεγχο. Ο Κάππος στο «κριτική του σοβιετικού σχηματισμού» κάνει κάποιες σωστές σκέψεις καταλήγοντας τελικώς σε, κατά την άποψη μου, λάθος συμπεράσματα. Οι σκέψεις όμως είναι σωστές. Μιλάει για τη δημιουργία διευθυντικής τάξης και όσο και να αρνείσαι (και αρνούμαι ) την ύπαρξη τέτοιας τάξης, η θέση αυτή περιέχει κάποια αλήθεια. Και η νομεκλατούρα είχε αυτές τις θέσεις προφανώς.
    Από τη στιγμή που το κόμμα λειτουργεί ως οργανωμένη ομάδα μέσα στα Σοβιέτ με φράξιες δε μπορείς να υποστηρίξεις ότι μπορούσε να πάρει ένα όργανο τους, διαφορετική θέση από το κόμμα. Είναι λίγο ουτοπικό. Αλλιώς υποτιμάς την έννοια της οργάνωσης. Κάπως περίπου όπως συμβαίνει και σήμερα μέσα στα ΚΚ που λειτουργούν όπως εμείς.

  14. regimientocinqo Ιανουαρίου 22, 2008 στις 4:31 μμ #

    «H βρώμικη ιστορία του Granma no.9». Τριαντάτέσσερα χρόνια μετά το φύλλο 8 η ιστορία επαναλαμβάνεται ως τραγωδία :).
    Ναι ρε συ, έχω. Η μεταρρύθμιση του Κοσύγκιν υπερψηφίστηκε μαζικά και στα σοβιετ, και όπου μπήκε για κρίση – γιατί μπήκε, όπως κι έμπαιναν τα ντοκουμέντα των συνεδρίων των σοβιετ κλπ. Αν η τελευταία ήταν βήμα πίσω στην υπόθεση του σοσιαλισμού κι αν η άμυνα είναι ο εργατικός έλεγχος, πώς εξηγείς το ότι νομιμοποιήθηκε με πλήρη εργατικό έλεγχο; Κι όταν λέω νομιμοποιήθηκε δεν στέκομαι στο τυπικό στοιχείο της έγκρισής της. Μπήκε μετά για τα καλά και στη ζωή, και στα πλάνα που ψήφιζαν κλπ. Δεν λειτούργησε «πραξικοπηματικά».
    Δεν αρνούμαι την ύπαρξη διευθυντικής τάξης, όπως φαντάζεσαι. Αρνούμαι την σύλληψη της ύπαρξής τους ως «τάξη» – «στρώμα» πιστεύω ήταν.
    Επιμένω, ότι το πρόβλημα είναι στην ταξική πάλη, ήτοι σοσιαλιστικές/καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής. Η νίκη της αντεπανάστασης προέκυψε σε χρονική στιγμή που οι καπιταλιστικές σχέσεις «νόμιμες» και κυρίως παράνομες, μαυραγορίτικες, είχαν αναπτυχθεί σε βαθμό που το σοσιαλιστικό σύστημα έμπαινε πλέον εμπόδιο: έπρεπε ή να χτυπηθούν εκείνες ή να τσακιστεί αυτό. Ο Αντρόπωφ το είχε πιάσει τί παιζόταν απ’ότι φαίνεται, έκανε κάτι κινήσεις σε μια κατεύθυνση – και στην πορεία το σύνθημα για μεταρρυθμίσεις πέρασε στα χέρια των δεξιών.
    Σωστό αυτό που λες για το Κόμμα,αλλά το Κ. δεν λειτόυργούσε ως «φράξιες». Στα ίσα έμπαινε κι έλεγε. Είναι σωστό επίσης ότι οι διαδικασίες των σοβιέτ ήταν «τυπικές». Ποιός όμως φταίει γι’αυτό;Άραγε στα χρόνια του Λένιν ήταν λιγότερο τυπικές; Η κριτική των τροτσκιστών τί «δίκιο» είχε;Όταν οι «δικοί» τους ήταν απο πάνω πόσο καλύτερα λειτουργούσαν τα σοβιέτ;
    Αλλού είναι το πρόβλημα και αλλού το πάω.

  15. compasso Ιανουαρίου 22, 2008 στις 8:52 μμ #

    «Δεν αρνούμαι την ύπαρξη διευθυντικής τάξης, όπως φαντάζεσαι. Αρνούμαι την σύλληψη της ύπαρξής τους ως “τάξη” – “στρώμα” πιστεύω ήταν.» συμφωνώ απόλυτα.
    έως το 1939 φράξιες ονομαζόντουσαν οι ομάδες από μέλη του κόμματος που συμμετείχαν στο ίδιο όργανο κάποιου σοβιετ ή επιτροπής και συναντιόντουσαν για να συζητούν και να χαράσουν τακτική. Μετά νομίζω λέγονταν απλώς κομματικές ομάδες νομίζω. Αυτό εννοούσα.
    «Αλλού είναι το πρόβλημα και αλλού το πάω» συνέχισε αν θες τη σκ΄ςψη σου.
    όσο για τις κατηγορίες και τους συσχετισμούς με τη πανσπουδαστικη 8 είμαι αθώος!!!

  16. Y Ιανουαρίου 23, 2008 στις 4:32 πμ #

    Λοιπόν καταρχάς χαίρομαι πολύ γι’αυτή τη συζήτηση.

    Δεύτερον, ο Λένιν μιλάει καθαρά για μη δημοκρατική λειτουργία. Δες το κεφάλαιο ‘Συνομωτική’ Οργάνωση και ΄Δημοκρατισμός’. Ίσως τα απόσπασματα που έχω στα αγγλικά μπορούν να σε βοηθήσουν να βρεις το ακριβές απόσπασμα στο οποίο αναφέρομαι, ή μπορεί o Compasso να μας βρει τη σελίδα. (το βιβλίο το έχω αλλά σε άλλη πόλη). Το κομμάτι λέγοντας (στη δεύτερη ή τρίτη γραμμή κάποιας παραγράφου ότι ‘η πλατιά δημοκρατική αρχή προϋποθέτει τις δύο ακόλουθες συνθήκες’.

    Γενικότερα τώρα, νομίζω ότι η διαφωνία μας συνίσταται στο εξής: Θεωρείς ότι την ανώτερη ευθύνη την έχει και πρέπει να την έχει η καθοδήγηση και ότι τα λάθη και οι εκτροχιασμοί γίνανε γιατί πήρε τα πράγματα στα χέρια της μια κακή καθοδήγηση. Πιστεύεις δηλαδή ότι το τι θα βγάλει ο εργατικός έλεγχός είναι λεπτομέρεια από τη στιγμή που ίσως επικροτήσει μια κακή καθοδήγηση (όπως και το έχει κάνει).

    Εγώ θα αντιστρέψω το ερώτημα και θα σε ρωτήσω: από τι εξαρτάται εάν η καθοδήγηση θα είναι καλή ή κακή?

    Για μένα εξαρτάται από την ποιότητα του εργατικού ελέγχου, από το κατά πόσο υποβάλλονται στην κρίση της ελεύθερης βούλησης των εργαζομένων που είναι οργανωμένοι σε συνδικάτα, σοβιέτ ή ένα κόμμα.

    Για μένα δεν υποβλήθηκαν σε αυθεντικό εργατικό έλεγχο ούτε συγκεκριμένες αποφάσεις του Στάλιν, ούτε η μεταρρύθμιση του Κοσύγκιν, ούτε η Περεστρόικα. Και αυτός είναι και ακριβώς ο λόγος που κατά τη γνώμη μου παρουσίαζαν τόσο τραγικές αδυναμίες και λανθασμένες κατευθύνσεις. Γιατί δεν είχαν συζητηθεί αρκετά, δεν είχαν υποβληθεί σε ριζική κριτική χωρίς το άγχος να θεωρηθεί κάποιος αντι-κομματικός ή αντι-σοσιαλιστικό στοιχείο, δεν είχε γίνει αρκετή δημόσια πολεμική γύρω τους που να φτάνει σε όλους τους πολίτες.

    Ο εργατικός έλεγχος και η λαϊκή συμμετοχή δεν είναι βέβαια κάτι που σε απαλάσει από τα λάθη σα μαγικό ραβδί.

    Είναι όμως κάτι που οξύνει το κριτήριο απόφασης και κυρίως που δημοκρατικοποιεί την ΕΥΘΥΝΗ για τις αποφάσεις. Είναι το καλύτερο όργανο διαπαιδαγώγησης των εργαζομένων για να αναλάβουν την εξουσία ως τάξη: Όταν έχεις πραγματικά συμμετάσχει σε μια απόφαση, όταν τη βλέπεις να εφαρμόζεται καταλαβαίνεις τι σε αυτή ήταν σωστό και τι λάθος. Και μη ξεχνάμε ότι το να αναλάβουν την εξουσία ως τάξη είναι και το νόημα του σοσιαλισμού.

    ‘Θέλετε να μάθετε τι είναι η δικτατορία του προλεταριάτου? Κοιτάξτε τη Παρισινή Κομούνα’ έλεγε ο Ένγκελς περιγράφοντας την ‘υποταγή όλων των θέσεων στη διοίκηση, τη δικαιοσύνη και την εκπαίδευση στο γενικό δικαίωμα ψήφου’. (εισαγωγή στον εμφύλιο πόλεμο στη γαλλία) Κατά πόσο συνέβαινε αυτό στην ΕΣΣΔ?

    Η Ρόζα έγραφε: ‘τα λάθη που διαπράττονται από ένα πραγματικά επαναστατικό κίνημα είναι απείρως περισσότερο καρποφόρα από το οποιοδήποτε αλάθητο της πιο έξυπνης κεντρικής επιτροπής’.

    Σε αυτή τη φράση συμπυκνώνεται αυτό που θέλω να πω (και γι’αυτό θεωρώ και το προβληματισμό της Ρόζας γόνιμο).

    Και έχει δίκιο ο Compasso που είναι το πρόβλημα λοιπόν εάν δεν είναι εκεί? Που θέλεις να το πας, μη μας κρατάς σε αγωνία!

    Πάντως, δε νομίζω ότι στην εκπλήρωση της αποστολής της δικτατορίας του προλεταριάτου και του σοσιαλισμού το πιο δύσκολο κομμάτι είναι αυτό της καταστολής των άλλων τάξεων. Νομίζω ότι το πιο δύσκολο και αυτό που είναι πραγματικά το κομμάτι κλειδί είναι αυτό που αναφέρεις κι εσύ στο λινκ, δηλαδή το να δημιουργηθει: ‘μια πολιτική μορφή απόλυτα δεκτική επέκτασης ενώ οι μέχρι τώρα μορφές διακυβέρνησης βασίζονταν στην καταστολή (…) μια πραγματική κυβέρνηση της εργατικής τάξης’.

    Και σε αυτό ο τρόπος αλληλεπίδρασης και τελικά απόλυτης ανακλητότητας και ελέγχου των αποφάσεων των κυβερνώντων (και των ίδιων των κυβερνόντων) από τις εργαζόμενες μάζες είναι ο μόνος δρόμος που μπορεί να οδηγήσει στο κομμουνισμό.

  17. regimientocinqo Ιανουαρίου 23, 2008 στις 8:53 μμ #

    Σύντροφοι,
    δεν ξεχνάω το θρεντ, λίγο υπομονή – καταχρώμαι της ευγένειάς σας το ξέρω – και θα ολοκληρώσω «που το πάω».
    (ωραία συζήτηση όντως)

  18. regimientocinqo Ιανουαρίου 28, 2008 στις 1:07 πμ #

    Λοιπόν. Τα λες όλα Υ:

    «Γενικότερα τώρα, νομίζω ότι η διαφωνία μας συνίσταται στο εξής: Θεωρείς ότι την ανώτερη ευθύνη την έχει και πρέπει να την έχει η καθοδήγηση και ότι τα λάθη και οι εκτροχιασμοί γίνανε γιατί πήρε τα πράγματα στα χέρια της μια κακή καθοδήγηση. Πιστεύεις δηλαδή ότι το τι θα βγάλει ο εργατικός έλεγχός είναι λεπτομέρεια από τη στιγμή που ίσως επικροτήσει μια κακή καθοδήγηση (όπως και το έχει κάνει).»
    Σε γενικές γραμμές αυτό είναι το σκεπτικό μου.

    «Εγώ θα αντιστρέψω το ερώτημα και θα σε ρωτήσω: από τι εξαρτάται εάν η καθοδήγηση θα είναι καλή ή κακή?»
    Εξαρτάται από τη δυνατότητά της να ερμηνεύει σωστά την πραγματικότητα με βάση τη μαρξιστική θεωρία. Η οποία έχει επιστημονικότητα: η κοινωνιολογία της είναι συγκεκριμένη, η πολιτική της οικονομία επίσης, δεν κάνεις ό,τι σου κατέβει κοτσάρεις κι ένα «μαρξισμό λενινισμό» δίπλα και καθάρισες. Και κυρίως: πας για τον κομμουνισμό. Άρα πρέπει να κάτσεις να ψαχτείς στην ουσία, να βρεις τους ταξικούς ανταγωνισμούς όπως κάθε φορά εκφράζονται και ..να παλεύεις τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής. Στην παραγωγή, εκεί που εμφανίζονται.

    «Για μένα εξαρτάται από την ποιότητα του εργατικού ελέγχου, από το κατά πόσο υποβάλλονται στην κρίση της ελεύθερης βούλησης των εργαζομένων που είναι οργανωμένοι σε συνδικάτα, σοβιέτ ή ένα κόμμα.»
    Κι από που εξαρτάται η «ποιότητα του εργατικού ελέγχου» αν όχι από τη συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης; Και ποιός είναι αυτός που «αναλύει» συγκεκριμένα την κατάσταση; Ο χώρος που συνενώνεται η μαρξιστική θεωρία με την εμπειρία της εργατικής τάξης. Το Κόμμα.

    «Για μένα δεν υποβλήθηκαν σε αυθεντικό εργατικό έλεγχο ούτε συγκεκριμένες αποφάσεις του Στάλιν, ούτε η μεταρρύθμιση του Κοσύγκιν, ούτε η Περεστρόικα. Και αυτός είναι και ακριβώς ο λόγος που κατά τη γνώμη μου παρουσίαζαν τόσο τραγικές αδυναμίες και λανθασμένες κατευθύνσεις. Γιατί δεν είχαν συζητηθεί αρκετά, δεν είχαν υποβληθεί σε ριζική κριτική χωρίς το άγχος να θεωρηθεί κάποιος αντι-κομματικός ή αντι-σοσιαλιστικό στοιχείο, δεν είχε γίνει αρκετή δημόσια πολεμική γύρω τους που να φτάνει σε όλους τους πολίτες.»
    Δεν ξέρω. Δεν ήμουν εκεί 🙂 Αλλά η διαδικασία του εργατικού ελέγχου ήταν θεσμοθετημένη από το πρώτο σοβιετικό Σύνταγμα. Και ήταν όμοια και στα επόμενα συντάγματα της ΕΣΣΔ. Έπειτα εκείνα τα χρόνια, οι απόψεις κυκλοφορούσαν ευρέως μέσα από εκδόσεις, περιοδικά, εφημερίδες κλπ.
    Έπειτα να σου πω κάτι; Τί παναπεί «συζητήθηκαν αρκετά»; Του Κοσύγκιν η μεταρρύθμιση συζητιόταν, από ειδικούς και μη, κομματικούς κι εξωκομματικούς, ήδη από το ’52 – όπως συμπεραίνει κανείς από το «Οικονομικά Προβλήματα του Σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ» του Στάλιν, όπου εκεί διατυπώνεται από το Στ. η θέση ότι οικονομικός μηχανισμός τέτοιο που να καθιστά περιττές τις εμπορευματικές σχέσεις δεν υπάρχει. Άρα; Η απάντηση που έδωσαν οι Σοβιετικοί στα ’60’ς ήταν η..γνωστή:απ’το να τις πολεμάμε ας συμβιβαστούμε μ’αυτές. Ναι, αλλά ή ο κομμουνισμός θα νικήσει ή ο καπιταλισμός. Όσο νικάει ο καπιταλισμός τόσο και πολιτικά η νίκη του αυτή θα εκφράζεται και μέσα στο Κόμμα – μέχρι που θα πάρει τα κλειδιά και στη βάση και στο εποικοδόμημα.

    «Ο εργατικός έλεγχος και η λαϊκή συμμετοχή δεν είναι βέβαια κάτι που σε απαλάσει από τα λάθη σα μαγικό ραβδί.Είναι όμως κάτι που οξύνει το κριτήριο απόφασης και κυρίως που δημοκρατικοποιεί την ΕΥΘΥΝΗ για τις αποφάσεις. Είναι το καλύτερο όργανο διαπαιδαγώγησης των εργαζομένων για να αναλάβουν την εξουσία ως τάξη: Όταν έχεις πραγματικά συμμετάσχει σε μια απόφαση, όταν τη βλέπεις να εφαρμόζεται καταλαβαίνεις τι σε αυτή ήταν σωστό και τι λάθος. Και μη ξεχνάμε ότι το να αναλάβουν την εξουσία ως τάξη είναι και το νόημα του σοσιαλισμού»

    Δημοκρατικοποιήσαμε λοιπόν την ευθύνη. Η λάθος απόφαση πάρθηκε χωρίς κανένα ψεγάδι. Παραμένει λάθος. Και καταστροφική. Οι Σαντινίστας μέσα από δημοκρατικότατες διαδικασίες, με πλατειά λαϊκή συμμετοχή αυτό-σύρθηκαν το ’89 σε εκλογές με την αντιπολίτευση των Κόντρας, και..τις έχασαν.

    Άρα καταλήγω: πέρα από υπαρκτά ζητήματα λαϊκής συμμετοχής και εργατικού ελέγχου – που τελικά είναι προβλήματα λειτουργίας του συστήματος σε πολιτικό επίπεδο. Η πορεία του σοσιαλισμού του 20ου αιώνα είναι η πορεία της αδυναμίας του τελικά, να ερμηνεύσει σωστά την ταξική πάλη. Να βάλει δηλ. να δουλέψει τη θεωρία του σωστά στην πραγματικότητα. Λόγω χαφιέδων, λόγω απειρίας, λόγω αν θέλετε και δημοκρατίας: καθάρισαν τη δεκαετία του ’30 ανθρώπους όπως ο Πασουκάνις, και στέρησαν από τη σοβιετική κοινωνία ορισμένα μυαλά που θα μπορούσαν να συμβάλουν θετικά προς την πλευρά του κομμουνισμού.

    Δεν φτουρήσαμε και την πατήσαμε. Αυτό είναι όλο.

  19. Y Ιανουαρίου 29, 2008 στις 12:59 μμ #

    Βάζεις πολλά ζητήματα. Όταν βρω χρόνο θα απαντήσω. Μέχρι το ΣΚ θα το χω κάνει πιστεύω.

    Γειας σας και χαρά σας!

  20. Y Φεβρουαρίου 11, 2008 στις 10:00 πμ #

    Λοιπόν μιας και σηκώθηκα πουρνό πουρνό θα προσπαθήσω να απαντήσω σε κάποια ζητήματα, απολογούμενος βέβαια γιατί με την καθυστέρησή μου η συζήτηση χάνει σε αμεσότητα.

    ‘Κι από που εξαρτάται η “ποιότητα του εργατικού ελέγχου” αν όχι από τη συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης; Και ποιός είναι αυτός που “αναλύει” συγκεκριμένα την κατάσταση; Ο χώρος που συνενώνεται η μαρξιστική θεωρία με την εμπειρία της εργατικής τάξης. Το Κόμμα.’

    Αν ο μόνος χώρος στον οποίο αναλύονται οι καταστάσεις και ασκείται ο εργατικός έλεγχος είναι το Κόμμα, τότε δεν έχουμε δικτατορία του προλεταριάτου, αλλά δικτατορία του κόμματος και όσο αυτό συνεχίζεται δε μπορούμε κατά την γνώμη μου να φτάσουμε στο σοσιαλισμό.

    Όπως είπε και o Compasso το μόνο μέχρι το τέλος επαναστατικό υποκείμενο είναι η τάξη και η επαναστατικότητα ενός κομμάτος εξαρτάται από το κατα πόσο ελέγχεται και εκφράζει την εργατική τάξη και δε μπορεί να εξασφαλιστεί από όρκους πίστης σε συγκεκριμένες επιστημονικές θεωρίες.

    Όσο για τις απόψεις ‘που κυκλοφορούσαν ελεύθερα στην ΕΣΣΔ’, νομίζω ότι κάποια στιγμή θα πρέπει να σταματήσουμε να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Δεν είμαι από αυτούς που πιστέυουν ότι στην καπιταλιστική δύση υπάρχει πλέρια ελευθερία, γιατί όλα ελέγχονται από το κεφάλαιο. Αλλά στο σοσιαλισμό τα πράγματα υποτίθεται ότι πρέπει να γίνουν διαφορετικά.

    Οι άνθρωποι έβλεπαν από το ’60 το ποσοστό αύξησης της παραγωγικότητας να πέφτει και δε μπορούσαν να βρουν μια πειστική εξήγηση και λύση. Η συζήτηση ανάμεσα στους οικονομολόγους εμποδιζόταν γιατί όλες οι αναλύσεις έπρεπε να εγκριθούν από κομματικές επιτροπές πριν δημοσιευτούν. Στις κοινωνικές επιστήμες όμως η έκφραση προσωπικής επιστημονικής άποψης και η δυνατότητα άσκησης αυστηρής κριτικής, βλέπε πολεμικής της εξουσίας και των πολτικών της είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρχει πρόοδος και να βρίσκονται λύσεις.

    Μπορούσε δηλαδή κάποιος να γράψει ‘η μεταρρύθμιση Κοσσύγκιν ξεπουλάει το σοσιαλισμό και θα μας οδηγήσει σε παλινόρθωση΄? Δε νομίζω. Στην καλύτερη περίπτωση θα μπορούσε να το πει πολύ πιο εκλεπτυσμένα. Ήταν ανάγκη όμως κάποιος να το πει έτσι για να θορυβηθούν οι εργατικές μάζες.

    Στη Νικαράγουα προφανώς και ήταν λάθος να πάνε σε εκλογές και άμα πάρουμε την ανάλυση του Λένιν, η κατάσταση της Νικαράγουα όπου τους την έπεφτε όλη η CIA, ήταν ακριβώς μια έκτακτη κατάσταση στην οποία η δημοκρατία θα έπρεπε να περιοριστεί για να κερδιθεί ο πόλεμος.

    Γενικότερα τώρα, φυσικά και με εργατικό έλεγχο μπορούμε να οδηγηθούμε σε λανθασμένες ή και καταστροφικές αποφάσεις. Χωρίς αυτόν όμως ο κίνδυνος για κάτι τέτοιο είναι πολύ μεγαλύτερος συν του ότι μπορεί να έχουμε πάρει και όλοι χαμπάρι ότι τα χουμε κάνει σκατά και να μη μιλάει κανένας (βλέπε κράτη της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης τη δεκαετία του 80).

    Δε φτουρήσαμε και την πατήσαμε, αλλά πρέπει να βρούμε το γιατί για να μη ξανακάνουμε τις ίδιες μαλακίες.

    Η ανάλυση σου για τις εμπορευματικές σχέσεις νομίζω ότι είναι σωστή. Έχω παρατηρήσει όμως ότι πολλοί σύντροφοι του ΚΚΕ υποτιμούν το ότι και το επικοδόμημα (βλ. πολιτικό σύστημα) επηρεάζει τη βάση (βλ. οικονομία).

    Είχα κάποτε διβάσει σε ένα κείμενο του ΚΚ ΗΠΑ ότι για να φτάσεις στο σοσιαλισμό δεν αρκεί να κοινωνικοποιήσεις (κρατικοποιήσεις)τα μέσα παραγωγής. Πρέπει να δημοκρατικοποιήσεις και τη διαχείρισή τους, η οποία να γίνεται κτήμα όλης της εργατικής τάξης. Υπάρχουν και άλλοι που έχουν αναπτύξει μια τέτοια είδους θεωρία και νομίζω ότι είναι σε σωστή κατεύθυνση. Και αυτό είναι θέμα των πολιτικών θεσμών της εργατικής εξουσίας που φτιάχνεις.

    Νομίζω ότι αυτοί που έφτιαξαν στην ΕΣΣΔ μάλλον απέτυχαν και γι’αυτό και η προβληματική για το πώς οικοδομείται η εργατική εξουσία θα πρέπει να μπει σε άλλη βάση, αξιοποιώντας βέβαια όλες τις ιστορικές εμπειρείες (ΕΣΣΔ, Γιουγκοσλαβία, Κούβα κλπ. κλπ.)

  21. regimientocinqo Φεβρουαρίου 22, 2008 στις 4:37 μμ #

    Προβλέπω ότι αυτό το ποστ θα κρατήσει μήνες 🙂
    «‘Κι από που εξαρτάται η “ποιότητα του εργατικού ελέγχου” αν όχι από τη συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης; Και ποιός είναι αυτός που “αναλύει” συγκεκριμένα την κατάσταση; Ο χώρος που συνενώνεται η μαρξιστική θεωρία με την εμπειρία της εργατικής τάξης. Το Κόμμα.’

    Αν ο μόνος χώρος στον οποίο αναλύονται οι καταστάσεις και ασκείται ο εργατικός έλεγχος είναι το Κόμμα, τότε δεν έχουμε δικτατορία του προλεταριάτου, αλλά δικτατορία του κόμματος και όσο αυτό συνεχίζεται δε μπορούμε κατά την γνώμη μου να φτάσουμε στο σοσιαλισμό.»

    Κράτησα και τις δυο παραγράφους για να δεις ότι άλλο λέω εγώ και σε άλλο μου απαντάς: δεν γράφω ότι το Κόμμα είναι ο μόνος χώρος που αναλύει καταστάσεις – και ΠΟΛΥ περισσότερο δεν λέω ότι είναι ο μόνος χώρος που ασκείται εργατικός έλεγχος. Γράφω απλά ποια είναι η έννοια της σύλληψης του Κ. ως «πρωτοπορία». Κοίτα όπως και να το πάρεις ανώτερη μορφή οργάνωσης της εργατικής τάξης είναι το Κόμμα της. Το αν κάνει ή όχι σωστά τη δουλειά του είναι ένα ζήτημα – αλλά υπόθεση της ε.τ. και βαθμός της πολιτικής της ωριμότητας και συνείδησης είναι το Κόμμα της να λειτουργεί ως πρωτοπορία.

    «Όπως είπε και o Compasso το μόνο μέχρι το τέλος επαναστατικό υποκείμενο είναι η τάξη και η επαναστατικότητα ενός κομμάτος εξαρτάται από το κατα πόσο ελέγχεται και εκφράζει την εργατική τάξη και δε μπορεί να εξασφαλιστεί από όρκους πίστης σε συγκεκριμένες επιστημονικές θεωρίες.»

    Η επαναστατικότητα ενός κόμματος κρίνεται συγκεκριμένα. Ένα ΚΚ που έχει την εξουσία είναι τόσο επαναστατικό όσο προωθεί τους κοινωνικούς μετασχηματισμούς που μας φέρνουν στον κομμουνισμό. Όσο και να ελέγχει η ε.τ. από μόνη της δεν πάει στον κομμουνισμό – αυτό είναι το νόημα της «επιστημονικότητας» της μαρξιστικής θεωρίας. Χρειάζεται το πολιτικό υποκείμενο – εργαλείο της. Σου ανέφερα το παράδειγμα της Νικαράγουας ήδη

    «Όσο για τις απόψεις ‘που κυκλοφορούσαν ελεύθερα στην ΕΣΣΔ’, νομίζω ότι κάποια στιγμή θα πρέπει να σταματήσουμε να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Δεν είμαι από αυτούς που πιστέυουν ότι στην καπιταλιστική δύση υπάρχει πλέρια ελευθερία, γιατί όλα ελέγχονται από το κεφάλαιο. Αλλά στο σοσιαλισμό τα πράγματα υποτίθεται ότι πρέπει να γίνουν διαφορετικά.»

    Κι όμως… Ακόμα κι όσοι μειοψήφησαν το ’65 ή το ’77 ή επί Γκορμπατσόφ κλπ. ΠΟΤΕ δεν είπαν ότι δεν δημοσιεύονταν οι απόψεις τους. Ακόμα κι οι θέσεις του Τρότσκι -όταν έστηνε εσωκομματική «αντιπολίτευση» συζητιόταν στο Κόμμα και στην κοινωνία.

    «Οι άνθρωποι έβλεπαν από το ‘60 το ποσοστό αύξησης της παραγωγικότητας να πέφτει και δε μπορούσαν να βρουν μια πειστική εξήγηση και λύση. Η συζήτηση ανάμεσα στους οικονομολόγους εμποδιζόταν γιατί όλες οι αναλύσεις έπρεπε να εγκριθούν από κομματικές επιτροπές πριν δημοσιευτούν. Στις κοινωνικές επιστήμες όμως η έκφραση προσωπικής επιστημονικής άποψης και η δυνατότητα άσκησης αυστηρής κριτικής, βλέπε πολεμικής της εξουσίας και των πολτικών της είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρχει πρόοδος και να βρίσκονται λύσεις.»

    Ποια λύση λοιπόν προτάθηκε στην επαναστατική κατεύθυνση και συνάντησε τα εμπόδια που λες; Γιατί η ιστορία του πράγματος δείχνει ότι η μεταρρύθμιση Κοσύγκιν πέρασε σε συνθήκες απουσίας τεκμηριωμένης επαναστατικής αντιπρότασης. (διότι το να λες πάμε να καταργήσουμε τις εμπορευματικές σχέσεις είναι σύνθημα αν δεν λες και πως και με τί θα τις αντικαταστήσουμε).

    «Μπορούσε δηλαδή κάποιος να γράψει ‘η μεταρρύθμιση Κοσσύγκιν ξεπουλάει το σοσιαλισμό και θα μας οδηγήσει σε παλινόρθωση΄? Δε νομίζω. Στην καλύτερη περίπτωση θα μπορούσε να το πει πολύ πιο εκλεπτυσμένα. Ήταν ανάγκη όμως κάποιος να το πει έτσι για να θορυβηθούν οι εργατικές μάζες.»

    Αν το ήξερε και δεν το είπε υπήρχε πρόβλημα. Εγώ όμως λέω ότι ΔΕΝ μπορούσαν να αντιπροτείνουν κάτι άλλο πιο πειστικό.

    «Στη Νικαράγουα προφανώς και ήταν λάθος να πάνε σε εκλογές και άμα πάρουμε την ανάλυση του Λένιν, η κατάσταση της Νικαράγουα όπου τους την έπεφτε όλη η CIA, ήταν ακριβώς μια έκτακτη κατάσταση στην οποία η δημοκρατία θα έπρεπε να περιοριστεί για να κερδιθεί ο πόλεμος.»

    Η «δημοκρατία» είναι «αξία» αυθύπαρκτη; Σε τί αντιστοιχεί αυτή η έννοια; Και τί περιεχόμενο έχει κάθε φορά; Παραδέχεσαι εμμέσως μ’αυτό που λες ότι η δημοκρατία είναι ένας τρόπος να χειρίζεσαι τα πράγματα. Γενικά.

    «Γενικότερα τώρα, φυσικά και με εργατικό έλεγχο μπορούμε να οδηγηθούμε σε λανθασμένες ή και καταστροφικές αποφάσεις. Χωρίς αυτόν όμως ο κίνδυνος για κάτι τέτοιο είναι πολύ μεγαλύτερος συν του ότι μπορεί να έχουμε πάρει και όλοι χαμπάρι ότι τα χουμε κάνει σκατά και να μη μιλάει κανένας (βλέπε κράτη της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης τη δεκαετία του 80).»

    Ε, τελικά ναι συμφωνούμε. Εγώ απλά τονίζω τη σημασία ότι το πού θα την πας την κοινωνία που διοικείς, ως εργατική τάξη, εξαρτάται κυρίως από το να χαρτογραφήσεις καλά (επιστημονικά) το δρόμο. Από αυτό δε σε σώζει η όποια επίκληση σε ιδεολογικές έννοιες. (και εδώ η λέξη «ιδεολογικές» χρησιμοποιείται αρνητικά – όπως ο Μαρξ τη χαρακτήρισε «ψευδής συνείδηση».)

    «Η ανάλυση σου για τις εμπορευματικές σχέσεις νομίζω ότι είναι σωστή. Έχω παρατηρήσει όμως ότι πολλοί σύντροφοι του ΚΚΕ υποτιμούν το ότι και το επικοδόμημα (βλ. πολιτικό σύστημα) επηρεάζει τη βάση (βλ. οικονομία).»

    Μα, προφανώς από το εποικοδόμημα ξεκινάν όλα! (..αυτά που συζητάμε δηλαδή, σίγουρα). Η σοσιαλιστική οικονομία δεν προκύπτει από τα κάτω, είναι σχεδιασμένη. Αν αυτοί που σχεδιάζουν δεν τα καταφέρνουν καλά…

    «Είχα κάποτε διβάσει σε ένα κείμενο του ΚΚ ΗΠΑ ότι για να φτάσεις στο σοσιαλισμό δεν αρκεί να κοινωνικοποιήσεις (κρατικοποιήσεις)τα μέσα παραγωγής. Πρέπει να δημοκρατικοποιήσεις και τη διαχείρισή τους, η οποία να γίνεται κτήμα όλης της εργατικής τάξης. Υπάρχουν και άλλοι που έχουν αναπτύξει μια τέτοια είδους θεωρία και νομίζω ότι είναι σε σωστή κατεύθυνση. Και αυτό είναι θέμα των πολιτικών θεσμών της εργατικής εξουσίας που φτιάχνεις.»

    Ναι. Είναι θέμα του κατά πόσο συλλαμβάνεις το εργατικό κράτος σαν μια μορφή δεκτική επέκτασης -ίσαμε την απονέκρωση. Αν έχεις αυτό στο νου έχεις ένα μπούσουλα και για το πως να χειρίζεσαι τις σχέσεις παραγωγής.

    «Νομίζω ότι αυτοί που έφτιαξαν στην ΕΣΣΔ μάλλον απέτυχαν και γι’αυτό και η προβληματική για το πώς οικοδομείται η εργατική εξουσία θα πρέπει να μπει σε άλλη βάση, αξιοποιώντας βέβαια όλες τις ιστορικές εμπειρείες (ΕΣΣΔ, Γιουγκοσλαβία, Κούβα κλπ. κλπ.)»

    Θες τη γνώμη μου; Από τη στιγμή που δεν έχουμε πουθενά κομμουνισμό όλοι, για την ώρα αποτυχημένοι είναι. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουμε άδικο. Επίσης συμφωνώ – αν και..δεν διατυπώνεις άμεσα κάτι τέτοιο 🙂 – ότι υπάρχει μαρξιστική θεωρία για το κράτος – σκορπισμένη στην εμπειρία και τις θεωρητικές επεξεργασίες όλων των κρατών που κινήθηκαν στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού. Εκεί πρέπει να δουλέψουμε.

  22. Y Φεβρουαρίου 22, 2008 στις 8:14 μμ #

    Λοιπόν κάποια πραγματάκια που μου έρχονται έτσι χτυπητά πολύ άμεσα [κανονικά θα έπρεπε να διαβάζω καμιά βδομάδα για να απαντήσω σε αυτό το μέιλ :-)]

    1)Μία πολύ καλή ανάλυση για τη θεωρία του Μαρξισμού για το κράτος υπάρχει στο βιβλίο του Γ. Ρούση ‘Το κράτος από το Μακιαβέλι στο Βέμπερ’ στα κεφάλαια που αναφέρονται στους Μαρξ, Ένγκελς, Λένιν και Γκράμσι (εκδόσεις Γκοβόστης)

    2) Με αυτό που λες ότι στην ΕΣΣΔ το ’60 ‘ΔΕΝ μπορούσαν να αντιπροτείνουν κάτι άλλο πιο πειστικό’ είναι σα να δέχεσαι την (πολύ επεξεργασμένη και σοβαρή) άποψη του ιστορικού Eric Hobsbawm ότι ο σοβιετικός σοσιαλισμός ήταν από τη γέννα του ένα μοντέλο ανάπτυξης υπανάπτυκτων περιοχών και όχι μια οικουμενική εναλλακτική στον καπιταλισμό. Ότι δηλαδή τα όρια της αποστολής του συστήματος ήταν η εκβιομηχάνιση και όταν την πέτυχε δεν ήξερε πια τι να κάνει και ούτε και μπορούσε να κάνει τίποτα, κι έτσι άρχιζε να σαπίζει [στο βιβλίο ‘Η εποχή των άκρων, ο σύντομος 20ος αι.]. Ο Χομπσμπαουμ πολιτικά ήταν κάπως παραιτημένος και θα μπορούσε κανείς να πει ότι ήταν και ‘οπορτουνιστής’, αλλά επιστημονικά νομίζω ότι ήταν από τους καλύτερους ιστορικούς του περασμένου αιώνα. Παρ’όλ’αυτά με αυτή του τη γνώμη τείνω να διαφωνώ, γιατί πιστεύω ότι θα μπορούσαν να βρεθούν λύσεις, εάν κάποια πράγματα ήταν διαφορετικά. Οι απόψεις του Τρότσκι και των άλλων ακούγονταν ελεύθερα μέχρι που χτύπαγε το καμπανάκι ότι ξεπέρασαν τα όρια και αρχίζαν να τρέχουν όλοι πανικόβλητοι. Γι’άυτό λέω ότι δεν υπήρχαν σωστές βάσεις διαλόγου που θα επέτρεπαν να ΔΙΑΜΟΡΦΩΘΕΙ [δεν είναι θέμα να υπήρχε ή κάποιος να ‘ήξερε’ 100% τη λύση και μη την έλεγε] μια καλύτερη πρόταση σε επαναστατική κατεύθυνση από αυτή του Κοσύγκιν. Εσύ όταν λες δεν υπήρχε, εννοείς κιόλας ότι ΔΕ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ? Η’ τέλος πάντων γιατί κατά τη γνώμη σου δεν υπήρχε? Ήταν όλοι ηλίθιοι?

    3)Λοιπόν όλο το ψωμί είναι εδώ: Λες ‘Η σοσιαλιστική οικονομία δεν προκύπτει από τα κάτω, είναι σχεδιασμένη. Αν αυτοί που σχεδιάζουν δεν τα καταφέρνουν καλά…’ … τη γαμήσαμε έτσι? Δηλαδή φώτισε Παναγιά μου το σύντροφο Ζίφκοφ (εντελώς τυχαία χρήση ονόματος) να μας φτιάξει σοσιαλισμό! Επέκταση του κράτους μέχρι το Κομμουνισμό – έτσι όπως την συνέλαβαν και οι κλασσικοί – είναι η συνεχώς μεγαλύτερη συμμετοχή και ο έλεγχος των εργαζόμενων μαζών πάνω στις δραστηριότητές του. Επέκταση του κράτους μέχρι το Κομμουνισμό σημαίνει την απόρριψη ακριβώς της λογικής ότι όλα γίνονται από πάνω και οι πάνω έχουν την ευθύνη γι’αυτά. Η επικράτηση αυτής ακριβώς της λογικής ήταν το πρόβλημα στο επικοδόμημα που επηρέασε και τη βάση στο οποίο αναφέρομαι.

    4) Όχι, η δημοκρατία δεν είναι ούτε ανθύπαρκτη ούτε αιώνια έννοια, ούτε τρόπος να χειρίζεσαι τα πράγματα γενικά. Οι αστοί χρησιμοποιούν την έννοια δημοκρατία όσο αφορά τον τρόπο που χειρίζονται τις υποθέσεις τους μεταξύ τους, όπως στο παρελθόν και οι δουλοκτήτες. Δημοκρατία σήμερα υπάρχει μόνο γι’αυτούς. Μας λένε ότι έχουμε δημοκρατία γιατί θεωρούν ότι μόνο εκείνοι είναι άξιοι να διοικούν την κοινωνία, άρα άμα υπάρχει δημοκρατία μεταξύ τους, υπάρχει δημοκρατία γενικά. Μαρξιστικά τώρα, η δημοκρατία έχει σχέση με το έλεγχο που ασκούν οι εργαζόμενοι στα μέσα παραγωγής. Όσο πιο μεγάλο λόγο έχει η εργατική τάξη για τη διαχείριση των μέσων παραγωγής τόσο περισσότερη δημοκρατία υπάρχει (αυτό ισχύει και σε συνθήκες καπιταλισμού) και όσο βαθαίνει ο έλεγχος της στα μέσα παραγωγής, τόσο βαθαίνει η δημοκρατία των εργαζομένων (δικτατορία ως προς τις άλλες τάξεις) στη κατεύθηνση της αυτοκατάργησής της, μαζί με την κατάργηση των τάξεων.

  23. Y Φεβρουαρίου 22, 2008 στις 8:20 μμ #

    Δε καταλαβαίνω για η ώρα που βάζει στα ποστ μου είναι δύο ώρες μπροστά απο την πραγματική! Καταγγέλω το σαμποτάζ

  24. compasso Φεβρουαρίου 22, 2008 στις 10:28 μμ #

    ξανακατήγγειλε κάτι στο blog Μου κ θα σου δείξω την έννοια της δημοκρατίας στο καπιταλισμό. Θα ψάχνεις να βρεις που να καταγγείλεις τη λογοκρισία… 🙂
    Λογικά ρε θα έχει ώρα Γκρίνουιτς. Ομολογώ πως ποτέ δεν έχω παρατηρήσει τι ώρα δείχνει για τα ποστ.

  25. compasso Φεβρουαρίου 22, 2008 στις 10:30 μμ #

    οπα , τώρα το παρατήρησα δίκιο έχεις. Κι εμένα το ίδιο κάνει. Κ Γκρίνουιτς δε παίζει να είναι γιατί θα έπρεπε να είναι πίσω. Όσο για αυτά που λες θα σχολιάσω αφού απαντήσει ο rs

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: