Η βάση των συνδικάτων βράζει ενάντια στο άγριο χτύπημα του συνταξιοδοτικού και των επιδομάτων ανεργίας. Η Κομισιόν επέβαλε 1,5 δισ. παραπάνω περικοπές στο Βέλγιο με την απειλή προστίμου (τα 11 δισ. που πρότεινε η βέλγικη κυβέρνηση δεν ήταν αρκετά). Με βάση τις υποδείξεις της Κομισιόν η τιμαριθμική προσαρμογή των μισθών και οι συλλογικές συμβάσεις θα χτυπηθούν πολύ σύντομα εκτός αν το εργατικό κίνημα καταφέρει να βάλει φρένο.

Οι συναδικαλιστικές ηγεσίες αναγκάστηκαν να πάρουν την απόφαση νωρίτερα από την προβλεπόμενη ημερομηνία λόγω της πίεσης από τη βάση.

Δυστυχώς αυτές δε ζητάνε παρά τροποποιήσεις πχ. στον αντισυνταξιoδοτικό νόμο που πέρασε το Δεκέμβρη παρά τη ξαφνική απεργία του δημοσίου τομέα (που ξεκίνησε από τους σιδηροδρομικούς).

Η πρωτοβουλία συνδικαλιστών βάσης Comités Action θα συμμετέχει αύριο στις περιφρουρήσεις και τα διάφορα σημεία συγκέντρωσης φέρνοντας το σύνθημα της ολικής απόρριψης της λιτότητας για τους εργαζόμενους.

Πολύ δουλειά μέσα στα κύρια συνδικάτα κάνει και το Κόμμα Εργασίας Βελγίου χωρίς να έχει οργανωτικά διακριτή πλατφόρμα.

Ως πιθανή συμβολή στην καλύτερη κατανόηση των εξελίξεων σ’αυτή τη χώρα αναδημοσιεύω από τη ”Λεύγα” ένα άρθρο γραμμένο στις αρχές Δεκέμβρη.

[Οι ηγέτες της ΕΕ θα προσγειωθούν σε στρατιωτικό αεροδρόμιο για να συμμετέχουν σε σύνοδο που θα συζητήσει την αποκαλούμενη νέα ''Συνθήκη της Λιτότητας'' της ΕΕ, θα επανέλθουμε πάνω σ'αυτό]

—–

Από όλους τους λαούς της Γαλατίας, είναι οι Βέλγοι ο πιο ακυβέρνητος;

Από τις εκλογές του Ιουνίου του 2010 μέχρι τις 6 Δεκεμβρίου 2011 το Βέλγιο δεν είχε κυβέρνηση. Αυτό τουλάχιστον γραφόταν στα ΜΜΕ. Ήταν όμως το Βέλγιο κάτι σαν πραγμάτωση της αναρχίας, όπως τη φαντάζονται δυτικοευρωπαίοι ρεφορμιστές διανοούμενοι για να την απορρίψουν (σαν τον Τζωρτζ Μόνμπιο,[i] που απορρίπτει την αναρχία με βάση τη… σομαλική εμπειρία); Κάθε άλλο. Απλούστατα, σε μια χώρα που από το 1916 κυβερνάται από συνασπισμούς κομμάτων, το αποτέλεσμα των εκλογών του 2010 έκανε ασύμφορο τον σχηματισμό κυβέρνησης για τα περισσότερα κόμματα, για λόγους που θα αναλυθούν παρακάτω. Ο τρόπος με τον οποίο λύθηκε το αδιέξοδο ήταν απλός και… δημοκρατικός: συνέχισε να κυβερνά η κυβέρνηση που είχε προκύψει από τις εκλογές του 2007, αφού αναβαπτίστηκε σε «υπηρεσιακή». Ακόμα όμως κι αν δεν υπήρχε η υπηρεσιακή κυβέρνηση, το Βέλγιο δεν θα ήταν ακριβώς ακυβέρνητο. Πέρα από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση (για την οποία στήθηκαν οι κάλπες το 2010), το Βέλγιο έχει άλλες πέντε κυβερνήσεις «καβάντζα»: Φλάνδρα, Βαλονία, Βρυξέλλες, γαλλόφωνη κοινότητα και γερμανόφωνη κοινότητα, έχουν όλες την κυβέρνησή τους και το δικό τους κοινοβούλιο.

Οι Βρυξέλλες είναι η μόνη δίγλωσση περιφέρεια. Οι (ολλανδόφωνοι) Φλαμανδοί –που αποτελούν το 60% του πληθυσμού του Βελγίου– έχουν θέσει τις πολιτικές παιδείας και πολιτισμού τόσο στη Φλάνδρα όσο και στις Βρυξέλλες υπό την ενιαία φλαμανδική κυβέρνηση, ώστε να δείξουν ότι θεωρούν και την πρωτεύουσα κομμάτι της, έστω κι αν πάνω από το 80% των κατοίκων των Βρυξελλών είναι γαλλόφωνοι. Επειδή όμως οι Βρυξελλέζοι δεν ανέχονται να τους αποκαλούν Βαλόνους και τούμπαλιν, έχει διατηρηθεί η γαλλόφωνη κοινότητα ως διακριτή δομή, υπεύθυνη για τη γαλλόφωνη εκπαίδευση και στις δύο αυτές περιφέρειες (Βρυξέλλες και Βαλονία). Η δε γερμανόφωνη κοινότητα είναι ένα μικρό κομμάτι της Βαλονίας, με 75 χιλιάδες κατοίκους και μερική αυτονομία, σε γλωσσικά κυρίως θέματα. Το συμπέρασμα είναι ότι, με συνολικά 48 υπουργεία σε όλες αυτές τις κυβερνήσεις και υποκυβερνήσεις, και 553 βουλευτές, αυτή τη χώρα των 11 εκατομμυρίων όλο και κάποιος θα βρεθεί να την κυβερνήσει.

Και οι ίδιοι οι Βέλγοι αλλά και όσοι έρχονται σε επαφή με τη βελγική πραγματικότητα κάνουν πλάκα με την όλη κατάσταση. Πίσω όμως από αυτό το κουβάρι κρύβεται μια διοίκηση που σπάνια δίνει λογαριασμό στους πολίτες για τις μέρες και τα έργα της. Τα πραγματικά (κοινωνικά κυρίως) προβλήματα επικαλύπτονται από συχνά τεχνητές συγκρούσεις ανάμεσα στις δύο κύριες γλωσσικές κοινότητες. Η ολική διγλωσσία της εκπαίδευσης και των υπηρεσιών σε όλη την επικράτεια θα έλυνε τα γλωσσικά ζητήματα. Η λύση αυτή όμως δεν συνάδει με την εδώ και δεκαετίες πολιτική επένδυση των αστικών δυνάμεων, και από τις δύο πλευρές, στον κοινοτισμό.

Οι κυρίαρχες ελίτ καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες να στρεβλώνουν τα σημαντικά θέματα μέσα από τις κοινοτικές διαμάχες: για τη μη αύξηση των μισθών στη Φλάνδρα φταίνε οι «τεμπέληδες Βαλόνοι, των οποίων η ανεργία πληρώνεται με τους φόρους μας», ενώ για τη μαζική και μακροχρόνια ανεργία τόσο στις λαϊκές γειτονιές των Βρυξελλών όσο και στα ερείπια των ορυχείων και της χαλυβουργίας στη Βαλονία φταίνε οι Φλαμανδοί, που «δεν ξέρουν να μοιράζονται όπως κάναμε εμείς όταν ήμασταν οι πιο πλούσιοι κι αυτοί οι πιο φτωχοί».

Το 2008, το βελγικό κράτος παρείχε 20 δισ. ρευστό και 329 δισ. εγγυήσεις για να σώσει τις τράπεζες. Όλα έδειχναν ότι μια μακρά περίοδος οικονομικών δυσχερειών ερχόταν, και η ανάπτυξη ήταν αρνητική το 2009. Το 2010, τα κόμματα του προηγούμενου κυβερνητικού συνασπισμού υπέστησαν όλα πανωλεθρία, εκτός από τους γαλλόφωνους σοσιαλιστές, που θεωρούνται στη Βαλονία οι «εγγυητές του επιδόματος ανεργίας σε δύσκολους καιρούς». Φλαμανδοί και γαλλόφωνοι χριστιανοδημοκράτες και φιλελεύθεροι, καθώς και οι Φλαμανδοί σοσιαλιστές,[ii] καταβαραθρώθηκαν, ενώ οι Πράσινοι[iii] δεν ανέβηκαν, έτσι ώστε η εξίσωση να μην μπορεί να λυθεί με την αντικατάσταση κάποιων κομμάτων στην κυβέρνηση από αυτούς. Αυτοί που είχαν σαρώσει ήταν το εθνικιστικό φλαμανδικό κόμμα N-VA, το οποίο είχε μόλις σπάσει τη συμμαχία του με τους χριστιανοδημοκράτες, τινάζοντάς τους κυριολεκτικά στον αέρα. Πήρε ψήφους και από το ανοιχτά ρατσιστικό και αποσχιστικό Vlaams Belang, το κόμμα των απογόνων των φλαμανδικών SS. To N-VA είναι κι αυτό υπέρ της ανεξαρτητοποίησης της Φλάνδρας, αλλά λιγότερο ανοιχτά ρατσιστικό. Το ψήφισαν και πολλοί Φλαμανδοί που σίγουρα δεν είναι υπέρ της απόσχισης, αλλά είχαν κουραστεί από το γαϊτανάκι των κυβερνήσεων συνεργασίας, για τις οποίες θεωρούσαν ότι αδυνατούσαν να αντιμετωπίσουν την οικονομική κρίση.

Το Ν-VA δεν είχε συμφέρον να συμμετέχει στην κυβέρνηση, αφού κατά βάση προσπαθεί να αποδείξει ότι το ομοσπονδιακό κράτος δεν λειτουργεί, ενώ τα υπόλοιπα φλαμανδικά κόμματα συναγωνίζονται να αποδείξουν ποιο είναι καλύτερο στην απόσπαση αρμοδιοτήτων από το ομοσπονδιακό στο περιφερειακό επίπεδο. Η «προσωρινή» κυβέρνηση βέβαια μόνο ως τέτοια δεν συμπεριφέρθηκε, αφού πήρε διόλου υπηρεσιακές αποφάσεις, όπως η πανάκριβη συμμετοχή του Βελγίου στον πόλεμο της Λιβύης, ενώ συγκατατέθηκε στην αλλαγή της συνθήκης στην Ε.Ε. για τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), συμβάλλοντας και χρήματα για τη σωτηρία των δανειστών της Ελλάδας.

Το θετικό της «ακυβερνησίας» ήταν ότι δεν αγγίχτηκαν ζητήματα φορολογικής και κοινωνικής πολιτικής, όπως οι συντάξεις, οι συλλογικές διαπραγματεύσεις ή η τιμαριθμική αναπροσαρμογή των μισθών. Δεν επιβλήθηκαν δηλαδή «μέτρα λιτότητας» με αποτέλεσμα (κατά διαβολική σύμπτωση) το Βέλγιο να έχει το 2011 ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανάπτυξης στην Ευρωζώνη.[iv] Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι δεν πριονίστηκε ο συσχετισμός εργασίας-κεφαλαίου με αρκετά σχέδια αναδιάρθρωσης σε πολλές εταιρείες και με την Εθνική Συλλογική Σύμβαση του 2011 να επιβάλλεται τελικά από το κράτος υπέρ των εργοδοτών, παρά τη διαφωνία δύο εκ των τριών εθνικών συνδικάτων. Βλέποντας όμως τα μέτρα λιτότητας σε γύρω χώρες (Αγγλία, Γαλλία), αλλά και την κοινωνική φρίκη στον ευρωπαϊκό νότο, πολλοί Βέλγοι θεωρούσαν ότι ήταν καλύτερα που στη χώρα δεν υπήρχε κυβέρνηση ικανή να πάρει την ευθύνη ανάλογων μέτρων. Πολλοί στην Ελλάδα έκαναν τη σύγκριση λέγοντας ότι «στο Βέλγιο, ενάμιση χρόνο χωρίς κυβέρνηση, λειτουργούσαν τα πάντα, ενώ στην Ελλάδα, μέσα σε μια βδομάδα, όλα σταμάτησαν να λειτουργούν». Ωστόσο, η γενική αποδιάρθρωση στην Ελλάδα δεν οφείλεται στις δυσκολίες σχηματισμού κυβέρνησης συνασπισμού, αλλά στα φρενήρη μέτρα Ε.Ε.-ΔΝΤ: κάθε κυβέρνηση που εφαρμόζει τέτοια μέτρα είναι παράγοντας αστάθειας, όχι σταθερότητας. Αντίστοιχα λοιπόν και στο Βέλγιο, αν επέλθει χάος, δεν θα έχει σχέση τόσο με τον υπηρεσιακό ή μη χαρακτήρα των κυβερνήσεων, αλλά με τη βιαιότητα των αντεργατικών μέτρων.

Τον Οκτώβριο του 2011, η βελγική προσωρινή κυβέρνηση παρείχε μερικά ακόμα δισ. στην τράπεζα Dexia που παρέπαιε. Ένα μήνα αργότερα, η Standards & Poors υποβάθμισε τη δανειακή αξιοπιστία της χώρας. Αφού λοιπόν τα πράγματα ζόριζαν, η Κομισιόν, με το γνωστό στιλ που υιοθετεί τελευταία, κάλεσε τα βελγικά κόμματα να σχηματίσουν επειγόντως κυβέρνηση, καθώς είχε κάνει και συγκεκριμένες υποδείξεις για μέτρα που η υπηρεσιακή κυβέρνηση δεν μπορούσε να προωθήσει. Όπερ και εγένετο, με τα ίδια πάλι κόμματα όπως πριν. Η αναμονή των Βέλγων πολιτών μέχρι να τους ανακοινωθεί η κυβέρνησή τους, μετά από μυστικές διαπραγματεύσεις και υπό την πίεση της Κομισιόν και των «αγορών», συνέπεσε με την αντίστοιχη αναμονή των Ελλήνων και των Ιταλών. Και στις τρεις περιπτώσεις, οι κυβερνήσεις που προέκυψαν ήταν στην καλύτερη περίπτωση μακρινά ξαδέρφια των όποιων εκλογικών διαδικασιών. Το μόνο δείγμα αντιστοιχίας με τη «λαϊκή εντολή» στο Βέλγιο ήταν η τοποθέτηση ως πρωθυπουργού του αρχηγού του μοναδικού από τα κόμματα που είχε σημειώσει άνοδο στις εκλογές: των γαλλόφωνων σοσιαλιστών.

Οι σοσιαλιστές τόλμησαν μάλιστα να χαρακτηρίσουν «προοδευτική» τη νέα κυβέρνηση, μια κυβέρνηση που ήρθε με ένα πρόγραμμα ριζικών περικοπών των επιδομάτων ανεργίας και αύξησης-σοκ των χρονικών ορίων συνταξιοδότησης. Η επίθεση στις συλλογικές συμβάσεις αναμένεται να ακολουθήσει μετά τις εκλογές στα συνδικάτα, ώστε να μην προκαλέσει την εκλογή ριζοσπαστών αντιπροσώπων των εργαζομένων. Παρότι το κράτος «χρειάζεται ρευστό» για να ανταποκριθεί στο ογκούμενο χρέος του, καμιά αλλαγή δεν θα γίνει στη φορολογική νομοθεσία, που επιτρέπει σε πολυεθνικές να πληρώνουν φόρους της τάξης των 400 ευρώ τον χρόνο (λιγότερα δηλαδή από όσα πληρώνει ένας χαμηλόμισθος τον μήνα), όπως αποκάλυψε έρευνα του Κόμματος Εργασίας του Βελγίου (PTB), του μοναδικού δίγλωσσου και ενιαίου σε εθνικό επίπεδο κόμματος.[v]

Άλλη μια χώρα λοιπόν στην οποία οι σοσιαλδημοκράτες θα μπουν μπροστά σε μια επιχείρηση κοινωνικής κατεδάφισης, πιστοί στις παραδόσεις τους. Οι κυβερνήσεις συνεργασίας άρχισαν στο Βέλγιο αφού οι σοσιαλδημοκράτες αντάλλαξαν τη συμμετοχή τους στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με το γενικό δικαίωμα ψήφου. Στον Β΄ Παγκόσμιο, ο επικεφαλής τους, Χένρι Ντε Μαν, υποδέχτηκε τους Ναζί ως ελευθερωτές. Κατά τη χρυσή τριακαντοαετία μετά τον πόλεμο, επανεδραίωσαν την επιρροή τους.

Το Βέλγιο είναι η δεύτερη χώρα στον πλανήτη που εκβιομηχανίστηκε. Η εργατική τάξη οργανώθηκε σε κόμματα και συνδικάτα από τον 19^ο αιώνα, ενώ η δράση της είχε παίξει ρόλο και στην ίδια την ίδρυση του βελγικού κράτους το 1830. Έχει δώσει πολλές αιματηρές μάχες, από τον 19^ο αιώνα μέχρι τις απεργίες του 1960 και του 1971, αλλά και κατά τη δεκαετία του ‘90. Το μοντέλο της ταξικής συνεργασίας στο οποίο έχει γαλουχηθεί για τόσες δεκαετίες («παλεύουμε για να μας σέβονται, αλλά όχι για την εξουσία») φαίνεται ότι φτάνει στα ιστορικά του όρια, μέσα στη μανία με την οποία ο καπιταλισμός επιτίθεται στις εργατικές κατακτήσεις του 20^ού αιώνα ώστε να αντιμετωπίσει την παγκόσμια κρίση του. Το 2012 αναμένεται θερμό. Στις 2 Δεκεμβρίου, 80.000 εργαζόμενοι διαδήλωσαν στις Βρυξέλλες αντιδρώντας στο πρόγραμμα λιτότητας της νέας κυβέρνησης. Στις 6 Δεκεμβρίου έγινε γενική απεργία στην περιοχή της Λιέγης, σε συμπαράσταση στους εργάτες της Arcelor Mittal, που θέλει να κλείσει τα μεταλλουργία της περιοχής. Οι εργάτες και τα συνδικάτα τους δεν ζητούν τίποτα λιγότερο από την εθνικοποίηση της μεταλλουργίας με εργατικό έλεγχο.

Στις Βρυξέλλες αναπτύσσεται εδώ κι έξι μήνες μια ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία: οι Επιτροπές Δράσης (Comités Action), που συνενώνουν συνδικαλιστές βάσεις και από τις δύο μεγάλες συνδικαλιστικές οργανώσεις της χώρας, τη «σοσιαλιστική» FGTB και τη «χριστιανική» CSC, οι οποίες έχουν ποσοστά συνδικαλισμένων άπιαστα για τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και άλλους αγωνιστές, με σκοπό την οργάνωση δράσεων αντίστασης στα μέτρα πέρα από αυτές που θα αποφασίζουν οι συνδικαλιστικές ηγεσίες. Στην τελευταία συνέλευση των Comités, ακούσαμε Φλαμανδό εκπρόσωπο των αποσκευοφορέων του αεροδρομίου να μιλά για την ενότητα μεταξύ Φλαμανδών, γαλλόφωνων και μεταναστών εργατών που γίνεται πράξη στο σωματείο του. Έλεγε, βέβαια, ότι με τους Φλαμανδούς εργάτες χρειάζεται καμιά φορά περισσότερη προσπάθεια, αφού έχουν την τάση να κατηγορούν τους δικαιούχους των επιδομάτων ανεργίας για άδικη απομύζηση των κόπων τους και είναι πιο συντηρητικοί απέναντι στην προοπτική απεργίας. Η φράση αυτή προκάλεσε τον θυμό μιας Ισπανίδας αγωνίστριας, που έλεγε στον διάδρομο: «φεύγω, δεν τους μπορώ τους Φλαμανδούς, αυτός δεν είναι καν πεισμένος ότι πρέπει να κινητοποιήσει τους συναδέλφους του».

Χαρακτηριστικό το στιγμιότυπο για τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες που δυσκολεύουν την ενότητα της εργατικής τάξης σε μια χώρα όπως το Βέλγιο, όπου η αστική τάξη έχει χρησιμοποιήσει επί πολλές δεκαετίες τις υπάρχουσες διαφορές προκειμένου να κάμψει τους εργαζόμενους. Ας θυμηθούμε όμως και το τηλεφωνικό μήνυμα του εκπροσώπου των απεργών της Ελληνικής Χαλυβουργίας προς τους Βέλγους εργαζόμενους, σε μια εκδήλωση αλληλεγγύης στις Βρυξέλλες: «οι εργαζόμενοι πρέπει να είμαστε παντού μονιασμένοι και αδερφωμένοι απέναντι στην επίθεση που μας γίνεται, παρά τις διαφορές μας».

Μία είναι η ταινία που γυρίζει σε όλη του τη ζωή, με πολλές παραλλαγές. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος συνομιλεί με την ιστορία έχοντας στραμμένο το βλέμμα του σε ένα εσωτερικό βαθύ παρόν. Εδώ όπου συμπυκνώνονται παρελθόν και μέλλον. Βλέπει και προσπαθεί να καταλάβει την εποχή του, εστιάζοντας το φακό του στο τελευταίο μισό του εικοστού αιώνα, αλλά μιλώντας σε έναν ενιαίο παροντικό ιστορικό χρόνο. Τώρα ξέρουμε, ακόμα και οι νεότεροι, και οι πιο ανίδεοι: Όλα είναι εδώ. Το παρελθόν δεν είναι νεκρό. Το μέλλον δεν αργεί.

Και το ταξίδι συνεχίζεται. Την ερχόμενη Πέμπτη 12 του Φλεβάρη βγαίνει στις κινηματογραφικές αίθουσες η δεύτερη ταινία της τριλογίας με τίτλο «Η σκόνη του χρόνου». Επιδιώξαμε να συζητήσουμε μαζί του όχι μόνο για το έργο του, αλλά και για τη συγκυρία καθεαυτή. Τις μεγάλες προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας.
Το πρώτο πράγμα που θέλαμε να τον ρωτήσουμε ήταν για τη νεανική εξέγερση του Δεκέμβρη. Ό,τι είχε να πει το είπε σε μια εκδήλωση στην πόλη της Φλώρινας στην οποία διάβασε το παρακάτω κείμενο: «Αν μιλούσε η οργή και η ταραχή που ένιωθα καθώς γύριζα στην Ελλάδα, θα έπρεπε να ζητήσω αναβολή αυτής της τιμητικής εκδήλωσης. Όμως όχι. Σκέφτηκα καλύτερα να μοιραστώ με μια πανεπιστημιακή κοινότητα την ταραχή και την οργή. Το παιδί που χάθηκε συμβολίζει πια το σώμα της αθωότητας που προσκρούει σε έναν κλειστό ορίζοντα. Ό,τι ακολούθησε φέρνει στην επιφάνεια όσο τίποτα την παθογένεια μιας κοινωνίας βυθισμένης στην αδιαφορία και τη διαπλοκή. Χωρίς πίστη, χωρίς έρμα. Λάφυρο του ανέμου. Κύρια όμως φέρνει στην επιφάνεια την οξύτητα του προβλήματος μιας νεότητας αντιμέτωπης με ένα αύριο χωρίς όνομα. Στην ταινία “Το μετέωρο βήμα του πελαργού”, που γυρίστηκε εδώ στη Φλώρινα το 1991, μέσα σε συγκρούσεις, ταραχές και αφορισμούς, ένας πολιτικός αφήνει ένα βιβλίο του πριν εγκαταλείψει τη βουλή με τίτλο “Η μελαγχολία του τέλους του αιώνα”. Το βιβλίο κλείνει με ένα ερώτημα: “Με ποιες λέξεις κλειδιά θα μπορούσαμε να δώσουμε ζωή σε ένα καινούργιο συλλογικό όνειρο;” Όνειρο; Ελπίδα. Μια ελπίδα που αρνείται να αποδεχθεί ότι η θλιβερή μας κοινωνία, το διαβρωμένο κοινωνικοπολιτικό σύστημα μπορεί να αλλάξει. Οι αναβαθμοί ελπίδας γίνονται αναβαθμοί δυνατότητας αλλαγής του κόσμου. Αυτό είναι για μένα το πιο θετικό στην εξέγερση των μαθητών σε Αθήνα, Ελλάδα και ίσως αύριο στον κόσμο. Ας ευχηθούμε να ζούμε την πρόγευση αυτού που κάποιος βιάστηκε να θεωρήσει βέβαιο. Ένα τέλος εποχής».

Θα ήθελα να μιλήσουμε πρώτα απ’ όλα για αυτά που συμβαίνουν σήμερα. Πώς βλέπετε την εποχή που ανοίγεται μπροστά μας; Τι φέρνει η καπιταλιστική κρίση;

Το εντυπωσιακό είναι ότι πλέον αστοί διανοούμενοι ανακαλύπτουν ξανά τον Μαρξ και την ανάλυσή του για τον καπιταλισμό. Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την αναγκαιότητα ελέγχου της αγοράς από το κράτος. Το πνεύμα του οικονομικού φιλελευθερισμού, το περίφημο laissez faire, laissez passer, le monde va de lui même! έχει πεθάνει, καθώς αποδείχθηκε ότι η αγορά δεν μπορεί να αυτορυθμιστεί. Μπαίνουμε λοιπόν σε μια νέα περίοδο που θα οδηγήσει την αστική τάξη σε υποχωρήσεις, αλλά δεν πιστεύω ότι αυτό περιγράφεται ακριβώς με τον όρο της επαναστατικής ή προεπαναστατικής κατάστασης. Δεν βλέπω δηλαδή μια πολιτική ανατροπή, παρ’ όλα αυτά. Βέβαια, η κρίση μπορεί να φέρει μια νέα συνειδητοποίηση του κόσμου, των εργαζομένων, όλων, γιατί κανείς δεν είναι ικανοποιημένος με αυτή την κατάσταση. Αλλά, σε σχέση με παλιότερα, σήμερα είναι πιο δύσκολο να προβλέψεις τι θα γίνει. Θα ’λεγε κανείς ότι υπάρχει αυτό που λέει η ταινία, ένα τοπίο στην ομίχλη, όπου δεν μπορείς να δεις μακριά, παρά μόνο λίγο πιο κοντά, λίγο πιο πέρα από κει που είσαι… Θα δούμε.

Μιλάτε για υποχωρήσεις της αστικής τάξης και σκέφτομαι ότι το εργατικό κίνημα έχει ήδη υποχωρήσει πολύ.

Το εργατικό κίνημα στις μέρες μας δεν συμπλέει με την Αριστερά – και αυτό είναι ένα καινούριο φαινόμενο. Όχι τελείως καινούριο, αλλά σίγουρα κάτι για το οποίο θα πρέπει να διερωτηθεί η Αριστερά. Κάτι συμβαίνει. Δεν είναι η ίδια κατάσταση που υπήρχε κάποτε. Κάποτε η Αριστερά ξεκίναγε από την εργατική τάξη, από τα εργατικά κινήματα. Μερικοί επιμένουν να επικαλούνται ότι αντιπροσωπεύουν… αλλά δεν αντιπροσωπεύουν, στην πραγματικότητα. Αυτά είναι πάντως προς μελέτη, όλων των αριστερών κινήσεων και κομμάτων. Τι αντιπροσωπεύουν. Εν ονόματι ποιου ή σε ποιον απευθύνονται.

Και πώς συνδέουν τα σύμβολα της εποχής του Λένιν και του Μπελογιάννη με αυτά που ζούμε σήμερα. Πώς επιστρέφουμε στην υλιστική διαλεκτική…

Είναι μια άλλη εποχή. Δεν είναι θέμα επιστροφής, είναι θέμα αναζήτησης ενός καινούριου πολιτικού λόγου. Για μένα, αυτό που πρέπει να προκύψει και το μέλλον της Αριστεράς… και ο όρος δεν ξέρω αν θα ισχύει, αλλά ας πούμε έτσι… ποια θα είναι η θέση της Αριστεράς εάν δεν έχει καινούριο πολιτικό λόγο. Το μεγάλο πρόβλημα εδώ και χρόνια είναι ότι είμαστε συνέχεια μόνο άρνηση, κριτική. Δεν υπάρχει νέος πολιτικός λόγος που να μπορεί να παντρευτεί τη σημερινή συγκυρία και τα προβλήματα που γεννιόνται από δω και πέρα. Αυτό το πρόβλημα το διαισθανόμουν εδώ και πάρα πολύ καιρό. Απλώς όλοι μας, όσοι ανήκουμε στην Αριστερά, είμαστε κάπως… κολλημένοι σε κάποια πράγματα.

Αυτό εξηγείται από τα αντανακλαστικά του αμυνόμενου που είχαμε μετά τον εμφύλιο…

Αυτό το πράγμα δεν υπάρχει πια. Τελείωσε από τη στιγμή που σε μια κυβέρνηση που έγινε μετά τη μεταπολίτευση συμμετείχε και το ΚΚΕ με το Φλωράκη.

Πάντως αυτή τη στιγμή σχεδόν την έχουν ξεχάσει, υπάρχει μια περίεργη σιωπή…

Καλά, άσ’ το αυτό… Ε, βέβαια υπάρχει σιωπή… Εκεί τελείωσε πάντως.

Για την εποχή που έρχεται σκεφτόμουν ότι ίσως είναι ένα περίεργο μείγμα: μέρες του ’36 και μέρες του ’65 μαζί. Εσείς ζήσατε τα Ιουλιανά…

Άλλο πράγμα… Κάποτε είπα για όλο αυτό ότι τότε τραγουδούσαν οι δρόμοι. Τώρα, πέρα απ’ τα παιδιά που κατέβηκαν χωρίς να καταλαβαίνουν γιατί κατεβαίνουν, αλλά όλοι το διαισθανόμασταν, αυτή τη διαμαρτυρία για έναν κόσμο που δεν μας αρέσει… αυτό που χαλάει την ιστορία είναι όταν ο άλλος πάει και σπάει – ουσιαστικά υπονομεύει αυτή την ιστορία, γιατί δίνει άλλοθι και στην καταστολή και στην αντίδραση όλων των υπολοίπων. Δεν είναι πολιτικός λόγος αυτό. Χρειάζεται πρώτα ο πολιτικός λόγος, και αυτό πρέπει να αναζητήσει η Αριστερά. Δεν έρχονται βέβαια τα πράγματα με κουμπάκια. Είναι όμως ένα ψάξιμο που πρέπει να γίνει σε βάθος για την αναζήτηση μιας οραματικής σχέσης με το μέλλον που να ανοίγει μια ιστορική προοπτική. Δεν γίνεται αλλιώς – ειδάλλως είναι ένα ακίνητο πράμα το οποίο θα παραπαίει. Τότε, στα Ιουλιανά, τα πράγματα είχαν ένα στόχο, δεν ήταν απλώς μια εξέγερση, υπήρχαν αιτήματα. Οι φοιτητές μιλάγανε πολιτικά, δεν ήταν άρνηση μόνο. Υπήρχε μια έξαρση, υπήρχε ένα τραγούδι, θα το έλεγα τραγούδι με τη μεταφορική έννοια.

Πείτε μου για την εμπειρία σας στην Αθήνα του 1965, τότε που άρχισαν όλα.

Το ’64 ήμουν ακόμα στο Παρίσι. Είχα κλείσει μια δουλειά με τον Αλέν Ρενέ (είχα μια τρομακτική αποδοχή από τη μεριά των Γάλλων, όλοι περιμένανε πώς και πώς) είχα δηλαδή μια ανοιχτή ιστορία στη Γαλλία. Και κατέβηκα να δω τους γονείς μου πριν ξαναγυρίσω πίσω. Και κατεβαίνοντας, είναι γνωστή η ιστορία, κάπου στα Χαυτεία ήτανε, συγκρούονταν φοιτητές με αστυνομικούς, ξύλο, εγώ έμενα στην Αχαρνών και πήγαινα με τα πόδια, με ένα σακίδιο… και δεν πρόλαβα να καταλάβω τίποτα. Ήρθαν οι αστυνομικοί καταπάνω μου. Έφαγα μια σφαλιάρα στο πρόσωπο, μου έπεσαν τα γυαλιά κάτω και έσπασαν – τότε έσπαγαν τα γυαλιά. Και τα ’χασα. Γυρίζοντας σπίτι μίλησα στο τηλέφωνο με την Τώνια τη Μαρκετάκη που τότε δούλευε στη Δημοκρατική Αλλαγή και έκανε κριτική. «Θόδωρε έμαθα ότι γύρισες, ξέρουμε πώς γράφεις και θέλουμε να είσαι στην εφημερίδα μαζί μας». Λέω «Τώνια, εγώ θα γυρίσω, έχω κλείσει δουλειά». «Καλά εντάξει», μου λέει, «θα τα πούμε». Αλλά εγώ είχα σοκαριστεί αγρίως. Και καθόμουν και σκεφτόμουν. Όλη νύχτα την πέρασα δύσκολα. Σαν να είχα περάσει ένα ψυχολογικό σοκ, έτσι θα το έλεγα. Την άλλη μέρα το πρωί τηλεφώνησα στην Τώνια και της είπα «Εντάξει Τώνια, θα ’ρθω». Κι έμεινα στην Ελλάδα. Ακόμα και όταν οι φίλοι μου στη διάρκεια της δικτατορίας φύγαν όλοι, οι περισσότεροι τουλάχιστον, εγώ έμεινα και άρχισα να κάνω ταινίες. Με σκοπό να καταλάβω όχι μόνο τον εαυτό μου, αλλά για να καταλάβω πού βρισκόμουν. Και πού αλλού να πάω, με την Αναπαράσταση πήγα στη βαθιά Ελλάδα, όχι στην Αθήνα, να ανακαλύψω τη χώρα μου – και έτσι άρχισε αυτή η ιστορία. Θυμάμαι επίσης τη δολοφονία του Πέτρουλα ιδωμένη πάνω απ’ το μπαλκόνι της Δημοκρατικής Αλλαγής, θυμάμαι τη στιγμή της επίθεσης της αστυνομίας στους διαδηλωτές, και στο συμβάν και στο σημείο που έπεσε νεκρός ο Πέτρουλας κοντά στη Χρήστου Λαδά έκανα αναφορά σε ένα ντοκιμαντέρ μου για την Αθήνα…

Πώς ήταν στην εφημερίδα το κλίμα;

Καταπληκτικά. Από τη πλευρά της Αριστεράς σε σχέση με την Αυγή ήταν πρωτοπορία: πιο νεανική, τόσα αξιόλογα πρόσωπα… ήταν καταπληκτικά! Εκτός απ’ το γεγονός ότι η διεύθυνση βέβαια ήταν σκληροπυρηνική. Μια φορά θυμάμαι έγραψα μια αρνητική κριτική για μια ρώσικη ταινία που δε μου άρεσε καθόλου και έγινε χαμός. Φωνάξαν το Βασίλη το Ραφαηλίδη, ο οποίος ήταν στο κόμμα οργανωμένος, και του έκαναν πολύ αυστηρή  επίπληξη για την κριτική που έκανα.

Τον γνωρίζατε από πριν τον Ραφαηλίδη;

Όχι. Γνωριστήκαμε μέσα στη Δημοκρατική Αλλαγή. Από τότε ο Βασίλης έγινε αδερφός μου. Μπορώ να πω για τρεις τέσσερις ανθρώπους που ήταν πνευματικά αδέρφια μου και τους αγαπούσα πολύ. Ένας από αυτούς ήταν ο Βασίλης, μέχρι το τέλος. Παρά τις διαφωνίες που είχαμε σε ορισμένα πράγματα, τις υπερβολές του… Ήταν υπερβολικός αλλά εξαιρετικά ειλικρινής μες στην υπερβολή του.

Τι έκταση δίνατε στα θέματα του πολιτισμού;

Νομίζω ότι ήτανε πάντα σε κεντρική σελίδα, είχε μια πολύ καλή θέση μέσα στην εφημερίδα ο πολιτισμός. Τότε δινόταν πολύ μεγάλο βάρος σε αυτά, ήταν πολύ εντυπωσιακή και έντονη η παρουσία του πολιτισμού στην εφημερίδα, μέσα από κριτικές και άρθρα. Καλά οι κριτικές κινηματογράφου που έκανα εγώ τότε ήταν τελείως άλλο πράγμα από αυτές που γινόταν μέχρι τότε. Ήταν και οι άνθρωποι διαφορετικοί. Δεν μπορώ να προσδιορίσω ακριβώς τη διαφορά με σήμερα, αλλά τότε ήταν όλα αλλιώς.

Εικόνες από το επόμενο συλλογικό όνειρο

Θυμάμαι έντονα μια σκηνή από Το Λιβάδι που δακρύζει. Εκεί που πιάνεται στα χέρια ο Αρμένης με το συνεργάτη του και όταν τους χωρίζουν λέει «Δεν είναι τίποτα παιδιά, ένας φίλος πρόδωσε».

Το «Αριστερός» δε σημαίνει πάντα ότι είναι κανείς και μεγαλόψυχος, έτσι δεν είναι; Υπήρχαν όμως αυτοί που ήταν όντως έτσι. Εγώ νομίζω ότι ένας απ’ αυτούς ήταν ο Γιάννης ο Ρίτσος. Μιλάω από την προσωπική επαφή που είχα μαζί του. Ο Γιάννης ο Ρίτσος ήταν έτσι. Και άλλοι, ανώνυμοι. Σκληροί ήταν πάρα πολύ οι στενά κομματικοί. Ήταν πολύ κάθετοι, είναι γνωστές οι ιστορίες και από το εσωτερικό το λεγόμενο τότε και από το εξωτερικό, πόσο σκληρά ήταν τα πράγματα και πόσοι σκληροί οι μεν για τους δε. Το κομματικό καθήκον ήταν παραπάνω από αυτό που θα λέγαμε ανθρωπιά. Στο κομμουνιστικό κόμμα στη Σοβιετική Ένωση δεν ήταν έτσι; Οι διαγραφές, οι προγραφές…

Βέβαια δεν ήταν πάντα έτσι ούτε στο μπολσεβίκικο κόμμα…

Η εποχή ακριβώς της επανάστασης, πριν από την επανάσταση, είναι αλλιώς. Για να μεταχειριστώ τη γνωστή φράση του Ταλεϊράνδου που χρησιμοποιεί ο Μπερτολούτσι στην πρώτη πρώτη του ταινία, «Όποιος δεν έζησε την εποχή πριν την επανάσταση δεν ξέρει τι θα πει γλύκα της ζωής». Τότε τα πράγματα είναι γλύκα της ζωής, μετά σκληραίνουν. Ό,τι γίνεται καθεστώς γίνεται θέσεις, γίνεται ταξινόμηση, γίνεται ιεραρχία…

Πάμε στην Ελένη μετά το Λιβάδι που δακρύζει;

Το λιβάδι που δακρύζει δεν έχει καμία σχέση με την επόμενη ταινία – απλώς είναι και αυτή μια ταινία πάνω στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα, και οι δύο αναφέρονται στην ίδια περίπου περίοδο. Μόνο το όνομα Ελένη είναι το ίδιο, δεν είναι ούτε καν το ίδιο πρόσωπο. Υπάρχει ένας έρωτας πάντα, έτσι δεν είναι; Στο Λιβάδι που δακρύζει η Ελένη είναι ένα κορίτσι που ερωτεύεται έναν άντρα όπου αυτός φεύγει για την Αμερική. Αυτή θα μείνει πίσω και θα περιμένει.

Η ηρωίδα αυτή δέχεται παθητικά τα χτυπήματα της ζωής, ενώ…

Η Ελένη της πρώτης ταινίας δεν είναι ενταγμένη στην Αριστερά. Βέβαια φυλακίζεται για υπόθαλψη καθεστωτικού, υπομένει πολλά βάσανα αλλά κοιτάξτε, η στάση αυτού που περιμένει δεν είναι παθητική – είναι ενεργητική στάση. Έχει μια μεγάλη εξωπραγματική δύναμη που έχει περάσει και σε μύθους πολλών λαών, όπως ο δικός μας της Πηνελόπης και του Οδυσσέα. Τώρα, στη δεύτερη ταινία της τριλογίας, στη Σκόνη του χρόνου υπάρχει ένα κορίτσι που είναι οργανωμένο στην Αριστερά, ένα υποκείμενο, ή μάλλον υποκείμενο και μετά αντικείμενο της ιστορίας. Διώκεται για τη δράση της, φεύγει από τη χώρα και καταλήγει στην Τασκένδη και από εκεί στο Καζακστάν, κοντά στα σύνορα με τη Σιβηρία. Αυτή έχει γνωρίσει έναν άντρα σε ένα χορό κάπου στη Θεσσαλονίκη, τον οποίο στη συνέχεια χάνει. Θα τον ξανασυναντήσει μετά από τρία χρόνια στην Τασκένδη τη μέρα του θανάτου του Στάλιν. Και όταν όλοι έχουν φύγει μετά το άκουσμα της είδησης, οι δυο τους θα έχουν μια ερωτική συνάντηση μέσα σε ένα βαγόνι… Πρέπει να σου πω ότι ο άντρας τα χρόνια που μεσολάβησαν την έψαχνε παντού και τελικά τη συναντά αφού ταξιδεύει έξω με άλλο όνομα και άλλα ρούχα…

Υπάρχει όμως και ένας άλλος…

Υπάρχει, ναι, και ένας άλλος άντρας, ο οποίος αφού σε μια στιγμή ο πρώτος άντρας θα αναγκαστεί να φύγει για την Αμερική, θα ζήσει κοντά της και θα υπάρξει συμπαραστάτης και φίλος της και τελικά θα την ερωτευθεί. Και εκείνη φυσικά θα αγαπήσει βαθιά και τους δύο.

Λοιπόν η ταινία ξεκινά με την αναγγελία του θανάτου του Στάλιν το 1953 και τον κόσμο να κλαίει…

Πρέπει να σου πω ότι δεκάδες κομπάρσοι, άνθρωποι μεγάλης ηλικίας, έκλαιγαν στ’ αλήθεια στα γυρίσματα, σαν να ξαναζούσαν τη μέρα εκείνη. Γιατί για αυτούς ο Στάλιν ήταν αυτός που έδωσε ζωή στον τόπο τους.

Ο πατέρας ενός λαού, το χαμένο τους στήριγμα, ο αυστηρός πατέρας της ταινίας του Ζβιαγκίντσεφ που επιστρέφει μετά από απουσία δώδεκα χρόνων.

Οι Ρώσοι έχουν μια μακρά παράδοση στην οποία η έννοια του πατέρα είναι θεμελιακή. Η μορφή του πατέρα επανέρχεται στις ταινίες μου και με απασχολεί πολύ λόγω βιωμάτων. Πολύ μικρός μετά το Δεκέμβρη του ’44 θυμάμαι που ψάχναμε με τη μητέρα μου να βρούμε τον πατέρα μου νεκρό – τον είχαν πάρει όμηρο αποχωρώντας από την Αθήνα οι Ελασίτες αλλά εμείς ξέραμε ότι τον είχαν πάει για εκτέλεση… Απίστευτες καταστάσεις. Ώσπου μια μέρα, εκεί που έπαιζα στο δρόμο μπροστά στο σπίτι μας τον είδα να επιστρέφει!… Η «Αναπαράσταση» ξεκινά με την επιστροφή του πατέρα. Ενώ το «Τοπίο στην ομίχλη» είναι η αναζήτηση του πατέρα. Αυτό που ψάχνουν και τώρα τα παιδιά στους δρόμους, τι άλλο είναι; Έναν πατέρα ψάχνουν σε συμβολικό επίπεδο: ένα σταθερό σημείο αναφοράς.

(«Πριν», 8. 2. 2009)

- -

Περισσότερα για τη ζωή και το έργο του Θόδωρου Αγγελόπουλου μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα www.theoangelopoulos.com

Don’t Shoot Me

artist: Kultur Shock | track: Don’t Shoot Me| album: Ministry of Kultur (2011)

Kultur Shock – Ministry of Kultur (Kultur Shock Records)
Για τους περισσότερους ακροατές της ροκ, ο όρος gypsy punk φέρνει στο νου τους Gogol Bordello. Οι Kultur Shock αποτελούν τουλάχιστον ισάξια (κατά τη γνώμη μου καλύτερη εκδοχή) αυτού του ήχου. Αυτό το βαλκανικό, στο πυρήνα του, συγκρότημα που εδρεύει στο Σιάτλ, είναι χωρίς υπερβολή το gypsy αντίστοιχο των System of a down. Progressive μεταλλικές κιθάρες που ανταγωνίζονται βαλκανικά βιολιά, και το κλαρίνο να παραφυλά και να μπαίνει σφήνα τους. Οι τρομπέτες και το σαξόφωνο να παίζουν βαλκανικά θέματα πάνω σε σκα περάσματα και τουμπερλέκια. Το νέο τους Ministry of Kultur είναι το πλέον δυναμικό τους άλμπουμ, ένας πραγματικός Balkan rock δυναμίτης, από ένα συγκρότημα στιχουργικά ταγμένο στην πλευρά των καταπιεσμένων. Στο “Don’t Shoot Me” εξερευνουν και συζητούν τον πόλεμο.

περισσότερα:

Kultur Shock website | video :

στίχοι:

Don’t Shoot me!*
Many years ago I met the solider
Didn’t mean it- just was following the orders
Felt no glory, no pride, no faith, no honnor
Any more
I looked at the eyes of squat of fire
No desire, just cold confused & tired
Real fear you know
When you’re not afraid any more
Just wanna go home
Djelem djelem
Lungo ne dro mesa
Maladilem shukare romenca
Kai sem devla chororo
Bahtalo!
Don’t shoot me
Cause you never gonna sleep
Your country’s not worth your tears
Rich man fears the wrath of terror
Poor man fears a war
Rich man’s war is poor man terror
Terror’s poor man’s war 

|| Η στήλη “το τραγούδι της Παρασκευής” γίνεται με τη πολύτιμη συνδρομή, επιμέλεια και κείμενο του Μιχάλη Παπαμακάριου.

Aναδημοσίευση από το Αριστερό Βήμα και το RadioBubble

Μελέτη για λογαριασμό του Corporate Europe Observatory

Στις συνόδους κορυφής της Ευρωζώνης του Ιούλη και του Οκτώβρη 2011 αποφασίστηκε το ‘κούρεμα’ του ελληνικού χρέους ώστε να σωθεί το Ευρώ. Η απόφαση αυτή προβλήθηκε ως γενναιόδωρο δώρο των τραπεζιτών ώστε να ‘σωθεί η Ελλάδα’. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ‘διορθωτική κίνηση’ των ίδιων των τραπεζών ώστε να αποφύγουν την κατάρρευση ενός συγκεκριμένου τύπου χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη δημιουργία του οποίου οι ίδιες πίεσαν, αλλά και προσπάθεια να μετατοπίσουν τα βάρη των κλυδωνισμών στα κράτη. Και τα δύο αυτά πράγματα επιδιώκουν να τα κάνουν φυσικά με το αζημίωτο.

Ενώ οι διαπραγματεύσεις για τις τεχνικές λεπτομέρειες του ‘κουρέματος’ ή αλλιώς PSI είναι στην τελική ευθεία το παρόν άρθρο ανατρέχει στον χρόνο και τον τόπο της γεννήσεως του.

Το καλοκαίρι του 2011, η ΕΕ είχε πλέον υποχρεωθεί από τα πράγματα να σταματήσει να παριστάνει ότι το ελληνικό χρέος μπορούσε να αποπληρωθεί. Ενεπλάκη λοιπόν σε διαπραγματεύσεις με ένα λόμπι που εκπροσωπεί τις μεγαλύτερες τράπεζες διεθνώς, το In­sti­tute of In­ter­na­tional Fi­nance (IIF), ωστέ να ‘αναδιαρθρωθεί’ το χρέος. Το IIF δημιουργήθηκε το 1983 όταν η κρίση χρέους στη Λατινική Αμερική οδηγούσε στις πρώτες επεμβάσεις του ΔΝΤ[1] και σήμερα έχει συγκροτήσει ειδική ομάδα πoυ αποτελείται από τις τράπεζες – πιστωτές της Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένων και των ελληνικών.[2]

Πολλοί ανταποκριτές στις Βρυξέλλες εντυπωσιάστηκαν από την εικόνα των εκπροσώπων του IIF να εισέρχονται στο κτίριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τις ημέρες των Συνόδων του. Το Παρατηρητήριο της Ευρώπης των Πολυεθνικών (Corporate Europe Observatory), κάνοντας χρήση του δικαιώματος όλων των πολιτών να ζητήσουν έγγραφα από τους οργανισμούς της ΕΕ, ζήτησε να δει τα πρακτικά των συναντήσεων των κυβερνήσεων της Ευρωζώνης με το IIF. ­[3]

H επίσημη εκδοχή

Στην απάντηση του το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ισχυρίστηκε ότι ‘πριν, κατά τη διάρκεια, κι έπειτα’ από τις συνόδους ‘υπήρξαν συζητήσεις μόνο μεταξύ ενός κράτους μέλους, της Ελλάδας και ιδιωτικών επενδυτών σε ελληνικά ομόλογα στο βαθμό που εκπροσωπούνται από το IIF’. Οι συζητήσεις αυτές παρακαλούθηθηκαν – διευκρινίσε το Συμβούλιο – από εκπροσώπους της Τρόικας (δηλαδή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του ΔΝΤ).

Ο εκπρόσωπος της Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής Επιτροπώς Vittorio Grilli – ενός σώματος που συνδέει την Επιτροπή με τους υπουργούς οικονομικών[4] – παρακολουθησε επίσης ωστέ να μεταφέρει στη Σύνοδο της Ευρωζώνης τα συμπεράσματα της συζήτησης. Το Συμβούλιο υποστηρίζει όμως ότι κανένας εκπρόσωπος άλλης κυβένρησης ή της ηγεσίας του δεν είχε συζητήσεις με το IIF εκείνες τις μέρες. [5]

Οι περί του αντιθέτου αποδείξεις

Μία τέτοια εκδοχή των πραγμάτων είναι σε αντίθεση με τα νέα που για μήνες διέδιδαν τα δημοσιογραφικά πρακτορεία σχετικά με τις διαπραγματεύσεις για το ‘κούρεμα’ αλλά και με άλλα έγγραφα. Για τους λόγους αυτούς το Corporate Europe Observatory (CEO) ζήτησε επίσημη αναθεώρηση της απάντησης του Συμβουλίου. Ας δούμε όμως τα στοιχεία.

Το Reuters μετέδωσε ότι έγγραφο του IIF με ημερομηνία 10 Ιουλίου κατατέθηκε στους ‘Ευρωπαίους υπουργούς οικονομικών’.[6] Με αυτό το έγγραφο το ΙΙF ήθελε να δείξει στις χώρες της Ευρωζώνης και το ΔΝΤ ότι ήταν διατεθιμένο να συμβάλει σε ένα σχέδιο επίλυσης του προβλήματος του ελληνικού χρέους.

Το έγγραφο δε μπορεί παρά να είχε σχέση με την τελική ‘προσφορά για την Ελλάδα’[7] που δημοσίευσε το IIF στην ιστοσελίδα του την ημέρα που αυτή έγινε αποδεκτή από τη Σύνοδο της Ευρωζώνης. To κείμενο της ‘προσφοράς’ αναφέρει ότι αντικατοπτρίζει ‘το ευρύ σύνολο των συνενοήσεων που ευρέθησαν με την Ευρωπαϊκή Ένωση’.

Το Οκτωβρη του 2011, όταν ρωτήθηκε από τη γερμανική ΜΚΟ Lob­by­Con­trol το IIF είπε ότι το ίδιο ‘διευκόλυνε τις συζητήσεις ανάμεσα σε ένα ευρύ φάσμα ιδιωτικών επενδυτών, συμπεριλαμβανομένων μη μελών του και επισήμους από την ΕΕ, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, αλλά και μεταξύ των ιδιωτικών και κρατικών δανειστών της Ελλάδας. Οι επαφές αυτές έλαβαν χώρα εν πλήρη γνώση της ελληνικής κυβέρνησης’. [8]

Η δήλωση αυτή ξεκαθαρίζει ότι το IIF συναντήθηκε και με τα κράτη – πιστωτές της Ελλάδας που δεν είναι άλλα από τα κράτη της Ευρωζώνης. Αλλά το IIF το λέει ακόμα πιο ξεκάθαρα: ‘ο κ. Νταλάρα και ομάδα του IIF είχαν επί μάκρου συναντήσεις με υψηλούς αξιωματούχους ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για πολλές βδομάδες’. [9] Η άλλη πλευρά του τραπεζιού όμως ισχυρίζεται – στην απάντηση της στο CEO ότι μόνο η ελληνική πλευρά συνοδεία της Τρόικας συνάντησε το IIF.

Στην απάντηση του στο LobbyControl το IIF λέει ότι τρεις εκπροσώποι του (Joseph Ack­er­man, Charles Dal­lara και Bau­douin Prot) είχαν τη μέρα της συνόδου πολλές συναντήσεις με εκπροσώπους της ΕΕ αλλά διευκρινίζει ότι ‘δε συμμετείχαν άμεσα στην συνάντηση των αρχηγών κρατών’. Ηλεκτρονικά μέσα όπως το Euractiv / EuxTV ανέφεραν ότι ο τότε πρόεδρος του IIF κι επικεφαλής της Deutsche Bank Joseph Ack­er­man εισήλθε στο κτίριο του Συμβουλίου την 21η Ιουλίου.[10] Το συμπέρασμα έιναι ότι οι εκπρόσωποι του IIF ήταν όχι στην ολομέλεια των αρχηγών κρατών αλλά σε κάποιο άλλο δωμάτιο του κτιρίου, όπου οι αρχηγοί πήγαιναν με τη σειρά κατά ομάδες (;) να τους επισκεφτούν.

Ένα κείμενο που δημοσιεύτηκε από το IIF το Σεπτέμβρη λέει ότι ‘τα στοχεία μιας πιθανής προσέγγισης για συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα αναπτύχθηκαν και συμφωνήθηκαν με αξιωματούχους της Ευρωζώνης και της Ελλάδας και τελικά και με τους επικεφαλείς των κυβερνήσεων, τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς και το ΔΝΤ στη συνάντηση τους στις 21 Ιουλίου, μετά από διαπραγματεύσεις υπό τον πρόεδρο του IIF Josef Ackermann’.[11]

Οι επαφές συνεχίστηκαν και μετά τη σύνοδο του Ιούλη. Ο Τύπος ανέφερε μια τηλε-διάσκεψη μεταξύ του προέδρου του Eu­rogroup Jean-Claude Juncker , του Επιτρόπου Όλι Ρεν, του Ευάγγελου Βενιζέλου και του Τσαρλς Νταλάρα του IIF για να συζητηθεί η εφαρμογή της απόφασης της Συνόδου. Η ιστοσελίδα του προξενείου της Νέας Υόρκης αναπαρήγαγε την ειδήση άρα λοιπόν η κυβέρνηση δε φαίνεται να την αμφισβητεί.[12]

Ο διεθνής τύπος έκανε εκτενή αναφορά και στην παρουσία του IIF στη δεύτερη σύνοδο για το ‘ελληνικό κούρεμα’ εκείνη της 26ης Οκτώβρη. Η ‘Ελ Παις’ έγραψε ότι το IIF συναντήθηκε δύο φορές με τους Βαν Ρόμπει, Μέρκελ και Σαρκοζί μέσα στο γραφείο του πρώτου κι ότι οι συναντήσεις αυτές ήταν κρίσιμες για την κατάληξη της συνόδου. [13]

Το πρακτορείο Bloomberg ανέφερε για τη σύνοδο του Οκτώβρη: ‘οι Ευρωπαίοι ηγέτες έλαβαν την ασυνήθιστη πρωτοβουλία να συγκαλέσουν τον εκπρόσωπο των τραπεζών Τσαρλς Νταλάρα του In­sti­tute of In­ter­na­tional Fi­nance μέσα στη Σύνοδο ωστέ να σπάσουν το αδιέξοδο σχετικά με το πώς να κόψουν το χρέος της Ελλάδας. Ο Νταλάρα διαβουλεύτηκε με μια ομάδα υπό τους Μέρκελ και Σαρκοζί γύρω στα μεσάνυχτα αφού είχε εκδοθεί μια ανακοίνωση που έλεγε ότι δεν υπάρχει κανένα στοιχείο συμφωνίας’. Σύμφωνα με το Bloomberg, ο Σαρκοζί είπε ότι δε συνόδευσαν τους τραπεζίτες μέσα στη σύνοδο ‘για να διαπραγματευτούν αλλά για να ενημερωθούν για τις αποφάσεις των 17 χωρών της Ευρωζώνης’.[14]

Μετά από τη Σύνοδο, η ελληνική κυβέρνηση υπό το άγρυπνο βλέμα της Τρόικας φυσικά έπρεπε να διαπραγματευτεί τις ‘τεχνικές λεπτομέρειες’ της ‘συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα’ (PSI) στο κούρεμα ωστέ να εκταμιευτεί το επόμενο πακέτο χρηματοδότησης από τις χώρες της Ευρωζώνης. Στις 15 Νοέμβρη έλαβε χώρα τηλεδιάσκεψη μεταξύ του Ευάγγελου Βενιζέλου, του Όλι Ρεν και του Νταλάρα.[15]

Ποιον σώζει το κούρεμα;

Οι τραπεζίτες κατάφεραν να επιβάλουν τις ‘λύσεις’ τους στη σύνοδο του Ιούλη, παρά το γεγονός ότι οι ειδήμονες του γερμανικού υπουργείου οικονομικών ζητούσαν από τότε ένα κούρεμα 50%.[16]

Οι ‘λύσεις’ αυτές γρήγορα κατέρευσαν και οι τράπεζες αναγκάστηκαν να δεχτούν το 50%. Είναι όμως το ‘κούρεμα’ μια ‘θυσία’ των τραπεζιτών για το ‘κοινό ευρωπαϊκό καλό’ όπως θέλουν να το παρουσιάσουν;

Η τιμή των ελληνικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά (εκεί που δηλαδή που μπορούν να τα εμπορευτούν οι τράπεζες για να έχουν κέρδη) έχει πέσει στο 36%. [17] Οι τράπεζες φέρνουν μεγάλη ευθύνη για την εξέλιξη αυτή γιατί τα τελευταία λίγα χρόνια έχουν χρησιμοποιήσει το προνομιακό επιτόκιο με το οποίο τις δανείζει η ΕΚΤ όχι πχ. δίνοντας παραγωγικά δάνεια αλλά κερδοσκοπώντας δανείζοντας κράτη σα την Ελλάδα μέχρι να μπουν στο μηχανισμό ‘σωτηρίας’, αλλά και επενδύοντας σε αγορές όπως τα hedges funds και τα παράγωγα που αποστεθαροποιούσαν την αξία των ελληνικών (και όχι μόνο) ομολόγων.

Με βάση την απόφαση της Συνόδου, η ‘διαπραγμάτευση’ που αναμένεται να κλείσει σύντομα θα δώσει στις τράπεζες το 35% της αξίας των ομολόγων τους σε νέα ομόλογα 20ετίας και 30ετίας. Με αυτό τον τρόπο οι τράπεζες θα ανταλάξουν τα τωρινά ‘σκουπιδο-ομόλογα’ τους (όπως οναμάζονται από τους οίκους αξιολόγησης) με ομόλογα που αξιολογούνται ΑΑΑ (εγγυημένα από την Ευρωζώνη), στην τωρινή τους αξία (70 δισ.)[18] που σε περίπτωση μη κουρέματος θα έπεφτε κι άλλο. Σε πραγματικούς λοιπόν όρους δε χάνουν λοιπόν φράγκο τσακιστό.  Μόνο σε όρους προσδωκόμενων κερδών χάνουν. Για να φτάσουμε το 50% όμως θέλουμε άλλο 15% οίτη 30 δισ. που θα δοθεί στις ξένες τράπεζες σε μετρητά.

Τα υπόλοιπα 30 δις. του νέου πακέτου (130 δισ. σύνολο) θα πάνε στις ελληνικές τράπεζες.[19] Το σύνολο λοιπόν των χρημάτων των φορολογούμενων πολιτών των κρατών της Ευρωζώνης θα πάει στις τράπεζες. Και μη ξεχνάμε ότι ο κύριος λόγος που γίνεται αυτό είναι ότι αν η Ελλάδα χρεοκοπήσει ‘άτακτα’ υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να πάρει μαζί μία μεγάλη ευρωπαϊκή τράπεζα ή ασφαλιστική. Να προκαλέσει δηλαδή ένα φαινόμενο Lehman Brothers στην Ευρώπη. Το ελληνικό κράτος θα παραμείνει φυσικά υπερχεωμένο αλλά αυτή τη φορά προς τα άλλα κράτη μέλη.

Για ποιου το λογαριασμό διαπραγματεύονται οι κκ. Χαρδούβελης και Χριστοδούλου;

Οι λεπτομέρειες του σχεδίου αυτού καθορίζονται σε ‘διαπραγματεύσεις’ ανάμεσα στο IIF και την ελληνική κυβέρνηση. Ποιοι άνθρωποι όμως συγκεκριμένα διαπρατεύονται με τους ξένους και Έλληνες τραπεζίτες που εκπροσωπούνται στο IIF;

Η εκλεγμένη κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου κατέρρευσε όταν διαπίστωσε ότι δε μπορούσε να επιβάλει τη συμφωνία της συνόδου στον ελληνικό λαό, καθώς αυτή εκτός από το ‘κούρεματάκι’ περιείχε και στοιχεία παραπέρα περιοριορισμού της εθνικής κυριαρχίας, όπως η μόνιμη επίβλεψη της πορείας των (αντιλαϊκών) μεταρρυθμίσεων και της ανακεφαλοποίησης των ελληνικών τραπεζών από την Τρόικα.

Επικεφαλής της νέας τρικομματικής κυβέρνησης μπήκε, ο πρώην αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Λουκάς Παπαδήμπς που ήταν από την πλευρά της Τρόικας όταν συμφωνήθηκε το πρώτο Μνημόνιο, το Μάη του 2010. Από τη θητεία του στην ΕΚΤ αλλά και στην Τριμερή ο κ. Παπαδήμος είχε πολλαπλές επαφές με τα τραπεζικά λόμπι. Κύριος σύμβουλος του όμως αυτή τη στιγμή στη διαπραγμάτεση του PSI είναι ο κ. Γκίκας Χαρδούβελης ο οποίος μέχρι το Νοέμβρη του 2011 ήταν ο βασικός οικονομικός σύμβουλος της Eurobank EFG[20] από την οποία έχει απλά πάρει άδεια άνευ αποδοχών. [21] Η Εurobank είναι μέλος της ομάδας της ΙΙF που ασχολείται με το ελληνικό χρέος. Το ίδιο και η Εθνική Τράπεζα στην οποία εργαζόταν για δώδεκα χρόνια, ο τωρινός διευθυντης του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) Πέτρος Χριστοδούλου που επίσης έχει ηγετικό ρόλο στις ‘διαπραγμετεύσεις’.[22]

Εξυπηρετούν αυτοί οι κύριοι τα συμφέροντα της πλειοψηφίας των πολιτών της Ελλάδας ή το να σωθούν με το αζημείωτο οι τράπεζες τους στις οποίες και θα γυρίσουν να δουλέψουν όταν η κυβέρνηση Παπαδήμου τελειώσει τη ‘μοναδική αποστολή της’ που είναι η υπογραφή του PSI[23]; Είναι φυσικά δύσκολο να φανταστούμε ποιος άλλος στην Ελλάδα πέρα από τους τραπεζίτες θα συμφωνούσε στη μεταφορά των ομολόγων από το ελληνικό στο βρετανικό δίκαιο.

Η εισβολή των τραπεζιτών στις κυβερνήσεις

Το φαινόμενο της εισχώρησης τραπεζικών στελεχών στις κυβερνήσεις δεν είναι ελληνικό φαινόμενο. Η ισπανική εφημερίδα El Publico κατάρτισε λίστα 16 ακόμα στελεχών που από το Μάη του 2010 πέρασαν σε υπεύθυνα πόστα σε κυβερνήσεις. [24] Ακόμα και ο τωρινός πρόεδρος της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι εργαζόταν στην Goldman Sachs και συμμετέχει ακόμα στο τραπεζικό λόμπι ‘ομάδα των τριάντα’. [25]

Οι λαοί πληρώνουν τα σπασμένα των τραπεζιτών

Οι τράπεζες δεν μπορούν να παριστάνουν τις αθώες περιστέρες σχετικά με την κρίση. Η κρίση του οικονομικού συστήματος εκφράζεται κυρίως σε τραπεζικό επίπεδο και στην έλλειψη εμπιστοσύνης ανάμεσα τους που παγώνει το διατραπεζικό εμπόριο και καλεί μετά τους πολίτες να παρέχουν ρευστό στις τράπεζες.

Οι τράπεζες είχαν πλήρη συνείδηση των ανισοτήτων που θα προκαλούσε η νομισματική ένωση όταν πίεζαν για τη δημιουργία της. Γνώριζαν επίσης ότι ο δανεισμός θα γίνει ο μόνος τρόπος χρηματοδότησης των ελλειμάτων των κρατών μέσα σε μια νομισματική ένωση και βάσισαν την κερδοφορία τους κατά μεγάλο μέρος πάνω στο δανεισμό αυτόν. Τα τελευταία χρόνια, συνέχισαν να διοχετεύουν το ρευστό που έπαιρναν από τα κράτη στις αγορές παραγώγων και hedge funds που στη συνέχεια έριχναν τις τιμές των ομολόγων.

Η παρούσα διαχείριση της κρίσης στοχεύει αποκλειστικά και μόνο στο σώσιμο των τραπεζών γι’αυτό και οι τελευταίες καλούνται να λάβουν μέρος σε συνόδους κορυφής και κυβερνήσεις. Η λύση για την πλειοψηφία των πολιτών όμως δεν είναι το PSI αλλά η κοινωνικοποίηση των τραπεζών.

Σημειώσεις

[1] See IIF΄s web­site:  www.iif.com/about

[2] Annex 2 IIF Financing Offer, 21/07/2011 http://www.iif.com/press/press+198.php

[3] Σύμφωνα με την κανονισμό 1049/2001

[4] http://europa.eu/efc http://europa.eu/efc

[5] Όλη η αλληλογραφία εδώ http://www.asktheeu.org/en/request/the_role_of_the_institute_of_int#incoming-68

[6] O΄Donnell, John, “Europe, IMF need to act soon to avoid contagion: IIF”, in Reuters, 12/07/2011 http://mobile.reuters.com/article/topNews/idUSTRE76B41O20110712?irpc=932

[7] IIF Financing Offer, 21/07/2011 http://www.iif.com/press/press+198.php

[8] Response to LobbyControl via email, 10 October 2011 from IIF press advisor, Frank Vogl as seen by CEO.

[9] IIF, “The July 21, 2011 Support Package for Greece: Key Elements, Likely Impact and Benefits for Debt Sustainability”, 22/09/2011

[10] EurActiv and Eux TV, “In Greek rescue, Euro leaders take cue from Deutsche Bank chief”, 22/07/2011 http://www.youtube.com/watch?v=62Su_BSr69c

[11] IIF, “The July 21, 2011 Support Package for Greece: Key Elements, Likely Impact and Benefits for Debt Sustainability”, 22/09/2011

[12]http://www.greekembassy.org/embassy/content/en/Article.aspx?office=2&folder=1038&article=25426http://www.greekembassy.org/embassy/content/en/Article.aspx?office=2&folder=1038&article=25426

[13] Missé, Andreu, “Asuman la quita del 50% o prepárense”, en El País, 30/10/2011 http://www.elpais.com/articulo/economia/Asuman/quita/preparense/elpepiec…

[14] Neuger, James G. and Bodoni, Stephani, “EU Sets 50% Greek Writedown, $1.4T in Crisis Fight”, Bloomberg, 27/10/2011 http://www.bloomberg.com/news/2011-10-27/europe-leaders-set-50-greek-wri… See also:Brühl, Jannis, “Wie die Finanzlobby Politik macht”, Süddeutsche.de, 26/10/2011 http://www.sueddeutsche.de/geld/bankenregulierung-wie-die-finanzlobby-po…

[15] TVXS, “Ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις για το PSI”, 16/11/2011 tvxs.gr/node/76158

[16] Wolf­gang Franz cited in “ The power of Financial Lobby in the EU”, a video report by Stephan Stuchlik, Kim Otto and Andreas Orth, for Monitor. http://vimeo.com/34021633

[17] Landon Thomas Jr., “Anticipating a Brutal Fallout: Banks in Europe Slowly Face Prospect Of Huge Losses From Greek Bonds”, The New York Times, 5/10/2011 http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A07E4D71730F936A35753C1A…

[18] Kontogiannis, Dimitri, “ECB’s role in the PSI+ process “, Ekathimerini, 15/01/2012 http://www.ekathimerini.com/4dcgi/_w_articles_wsite2_1_15/01/2012_422752

[19] Global Finance Blog, “Greek banks 26.5 billion emergency loan to bail out”, 20/11/2011 http://www.globalfinanceblog.com/2011/11/20/greek-banks-26-5-billion-eme…

[20] Σύμφωνα με την προσωπική του ιστοσελίδα ο κ. Χαρδούβελης είναι ‘Διευθυντής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού’ Πρωθυπουργού http://www.hardouvelis.gr/GET.asp?lng=GR&id=SCV& Σύμφωνα με το βιογραφικό του ήταν μέχρι τις 11 Νοέμβρη ήταν Οικονομικός Σύμβουλος και Επικεφαλής Οικονομικών Ερευνών του Ομίλου Eurobank EFG http://www.hardouvelis.gr/files/cv_hardouvelis_gr.pdf

[21] http://www.protothema.gr/economy/article/?aid=160654

[22]http://www.bloomberglink.com/gatherings_participants_bio.php?gathering=34&Id=634http://www.pdma.gr/%28S%28mweukh554woq2crg4ivq1gil%29%29/ODDHX/StaticPage1.aspx?pagenb=420

[23] Π. Καψής: «Αποκλειστικό μέλημα του Παπαδήμου το PSI» http://www.newsbomb.gr/politikh/story/109525/p-kapsis-apokleistiko-melima-toy-papadimoy-to-psi

[24]http://www.publico.es/detalle-imagen/410414/?c=http://www.publico.es/dinero/410414/el-poder-financiero-toma-los-gobiernos-de-la-ue

[25] http://www.corporateeurope.org/publications/lobby-take-presidency-ecb-again

Η ειρωνία στην είδηση του θανάτου του Αγγελόπουλου, είναι ότι είναι κατά κάποιο τρόπο αποτελεί απάντηση στην ερώτηση, που είναι ο πνευματικός κόσμος της χώρας σε αυτές τις δύσκολες στιγμές. Κρυμμένος από τα φώτα της δημοσιότητας είναι αυτός ο πνευματικός κόσμος, είτε από επιλογή είτε πεταμένος κάτω από τη χαλί γιατί δε κολάει στην αισθητική της κονσέρβας, γιατί το στάχυ που εξέχει πρέπει να κόβεται. Έτσι και ο Αγγελόπουλος, ενας άνθρωπος με συνεπή στάση μέχρι και την περίοδο της απόλυτης καταξίωσης του, ασυνεπής ως προς τη διαδρομή των “πνευματικών” της γενιάς του, που ξεπουλήσαν ιδεολογίες για μερικές συναυλίες στο Ηρώδειο.

Μας έμαθε κινηματογράφο, μας έμαθε ιστορία, μα πάνω απ’ όλα μας έμαθε μέσα από τη τέχνη και τη ζωή του, τι θα πει να ακούς. Και αυτό είναι το μόνο απαραίτητο στοιχείο της τέχνης. Να αφουγκράζεται και κατ’επέκατση να εκφράζει. Σ’ αυτό ο Αγγελόπουλος αποτελεί παράδειγμα και η λέξη “αθάνατος” ξεφεύγει από τη κοινοτυπία και αποκτά νόημα.

Κρίμα. Πραγματικά δεν μας περισσεύουν οι σημαντικοί άνθρωποι αυτές τις στιγμές.

ΥΓ: για κάποιο λόγο όταν άκουσα για το θάνατο του, χαμογέλασα. Χαμογέλασα γιατί θυμήθηκα εκείνη τη προβολή του “Θίασου” που είχαμε κάνει στο Φιλίπ, με το Μάνο και το βυτίο.  Εκείνη η προβολή για εμένα ήταν σημαντικός σταθμός. Κατάλαβα πως υπάρχουν ακόμα πολλοι άνθρωποι γύρω μας που αρνούνται να βάλουν ευατούς μέσά στο στενό κουτί που κλείνουν τις ζωές μας. Αυτός είναι ο Τεό. Ακόμα και με το θάνατο του, με έκανε να χαμογελάσω.

Ι. Το χρήμα είναι ο μεγάλος κοινωνικός ενοποιητής: συνδέει κάθε μέλος της κοινωνίας, από άκρη σε άκρη, σε παγκόσμια κλίμακα, σε ένα τεράστιο, δαιδαλώδες πλέγμα σχέσεων απ’ το οποίο είναι αδύνατο να βγεις χωρίς να εξέλθεις απ’ τον πολιτισμό τον ίδιο. Εξαναγκάζει κάθε άνθρωπο στην αποδοχή και αναπαραγωγή των κοινωνικών σχέσεων στις οποίες γεννιέται, χωρίς την ανάγκη πρόσβασης σε θρησκευτικές δοξασίες, καταγωγικούς μύθους, ή οτιδήποτε άλλο εγγυόταν παλαιότερα την κοινωνική συνοχή. Στην πραγματικότητα, το χρήμα είναι ουσιαστικά συνώνυμο του πολιτισμού, εφόσον ληφθεί υπόψη ότι με την λέξη “πολιτισμός” ο Ένγκελς περιέγραψε το πέρασμα στην πατριαρχική εξουσία, την ατομική ιδιοκτησία και τη δουλεία που σηματοδότησε το τέλος των κοινωνιών των βαρβάρων.

Timber

artist: Coldcut & Hexstatic | track: Timber | album: Let Us Play (1998)

 Το “Timber” των Coldcut είναι το τρίτο single του άλμπουμ “Let Us Play”, του τέταρτου άλμπουμ τους συνολικά και πρώτου με τη δικιά τους εταιρεία, τη “Ninja Tune”. Έγινε σε συνεργασία με τους Hexstatic και αποτελεί το πρώτο audiovisual track, χωρίς να μπορεί να ξεχωρίσει κανείς την εικόνα από τον ήχο. Για την ακρίβεια, ο ήχος παράγει την εικόνα και η εικόνα τον ήχο. Το Timber επηρρέασε  όσο κανένα την ανερχόμενη “audio-visual” σκηνή και οι τεχνικές που χρησιμοποιεί αναπαρήχθησαν σε δεκάδες έργα video-art και vj-performances.

Όμως το Timber δεν είναι μόνο ένα ιστορικό καλλιτεχνικά κομμάτι, αλλά είναι πάνω απ’όλα ένα τραγούδι διαμαρτυρίας απέναντι στην ανεξέλεγκτη υλοτόμηση των δασών του Αμαζονίου, από τις εταιρείες ξυλείας. Τα πλάνα που χρησιμοποίηθηκαν από τους Coldcut, ήταν υλικό της Greenpeace. Κατάφερε να κάνει το θέμα της υλοτομίας στα δάση του Αμαζονίου γνωστό σε ένα μεγάλο κόμματι της νεολαίας, που δε θα μπορούσε να φτάσει με τα παραδοσιακά μέσα, αφού παιζόταν επί μήνες στο κραταιό τότε MTV. Ακόμα κέρδισε πολλά βραβεία, μεταξύ αυτών το βραβείο καλύτερου video editing του γαλλικού MCM.

περισσότερα:

ninja tune website |Coldcut wikipedia

αντί στίχων,video:

[απολάυστε το "σόλο" του αλυσοπρίονου και το τραγούδι από την ιθαγενή του αμαζονίου | αν μπορείτε αποφύγετε να το ακούσετε σε ηχεία laptop γιατί χάνει πολύ]

|| Η στήλη “το τραγούδι της Παρασκευής” έγινε με τη πολύτιμη συνδρομή… μου . Αυτή τη φορά.

Για σήμερα το Granma συμμετέχει στην διαδιακτυακή διαμαρτυρία ενάντια στην λογοκρισία στο ίντερνετ που προωθείτε με τα δύο νομοσχέδια στο Κονγκρέσο και στη Γερουσία. Επιτρέπονται μόνο σχόλια για την χτεσινή απεργία, για να μη χάσουμε και το δάσος. Όλα τα άλλα κλείνουν.

Η ανακοίνωση της wikipedia εδώ. Petition για τους μη Αμερικάνους, στο site americancensorship εδώ.

Eνώ η ελληνική αστική τάξη βαδίζει προς τη χρεοκοπία της, η ΕΕ πασχίζει να συμφωνήσει μια νέα αντιλαϊκή συνθήκη και η Μάργκαρετ Θάτσερ στριφογυρνάει στο θανατικό κρεβάτι της. Ενώ ο Παπαδήμος – Βενιζέλος ”διαπραγματεύονται” τη μεγαλύτερη προδοσία από καταβολής ελληνικού κράτους με τη μεταφορά των ελληνικών ομολόγων στο βρετανικό δίκαιο.

Ο ΛΑΟΣ ΔΥΝΑΜΙΚΑ ΣΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ.

19.995 λεύγες υπό τη θάλασσα και ακόμα συγκρούονται το Κόμμα και το Κίνημα, όπως εκείνο το μεσημέρι της 20ής Οκτώβρη.

Η τελευταία μπλόφα έφερε αντιμέτωπη την τάξη με την αταξία, αλλά το αίτημα της νομιμότητας δεν αρκεί για να τινάξει την μπάνκα, καθώς οι καιροί είναι χαλεποί. Παρακολουθώντας κινούμενα σχέδια, το νέο επιτελείο της αστικής τάξης μακαρίζει τον εαυτό του που δεν κατέληξε σαν τους ακυβέρνητους Βέλγους και τσιμπολογάει φράουλες Μανωλάδας. Η ταινία εποχής από το παρόν του μέλλοντός μας αφήνει χώρο για ψιλή κουβέντα και συμπεθεριάσματα υπό τη σκέπη του Έθνους. Για να αντιμετωπίσουμε τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα της μικροαστικής τάξης δεν χρειάζεται μόνο γαϊδουρινή υπομονή, αλλά και να παρασυρθούμε από τον δικό μας Διάβολο, απείθαρχοι σαν τον Τρελό απέναντι στον Ηγεμόνα.

Διαβάστε [ενδεικτικα] από τη λεύγα 5: Όλγα Καρυώτη, Οι Μανωλάδες γίνονται ΕΟΖ (πλήρες κείμενο)

Τα περιεχόμενα του πιο πρόσφατου τεύχους (και ολόκληρα προηγούμενα τεύχη) στο levga.gr· η πιο πρόσφατη λεύγα στα βιβλιοπωλεία*, στους διακινητές της και στο levgamag@gmail.com, όπου και συμβολές, συμβουλές, συνεργασίες και διαφωνίες.

* Αθήνα & Προάστια: Αλφειός, Εκτός των Τειχών, Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο, Ναυτίλος, Πολιτεία, Πρωτοπορία, Γράμματα και Τέχνες (Αγ. Δημήτριος) | Βόλος: Παιδεία, Subway | Δράμα: Ειρμός | Θεσσαλονίκη: Κεντρί | Ιωάννινα: Αναγνώστης, Παιδεία | Καρδίτσα: Παιδεία | Λάρισα: Παιδεία | Πάτρα: Πρωτοπορία | Πειραιάς: Τσαμαντάκης | Πρέβεζα: Περίπτερο (έναντι ΟΤΕ) | Ρέθυμνο: Πλαίσιο | Τρίπολη: Ώρα | Χανιά: Το Βιβλίο